روز سوم اجلاس جهانی تغییر اقلیم COP31 در آنتالیا با تمرکز بر موضوع «اقتصاد بدون پسماند» برگزار شد؛ محوری که در نشست‌های تخصصی و گفت‌وگوهای بین‌المللی آن، مدیریت پسماند، اقتصاد چرخشی، کاهش انتشار گاز متان و ضرورت اصلاح الگوهای تولید و مصرف به‌عنوان بخش مهمی از راهبرد مقابله با تغییر اقلیم مورد توجه قرار گرفت.

به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو(پاون)، نشست‌های روز چهارشنبه 20 آبان‌ماه (11 نوامبر)، کارشناسان و نمایندگان نهادهای بین‌المللی تأکید کردند که مدیریت پسماند دیگر صرفاً یک موضوع خدمات شهری نیست، بلکه با امنیت منابع، بهره‌وری اقتصادی، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و تحقق اهداف توسعه پایدار ارتباط مستقیم دارد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در نشست سطح بالای «پسماند صفر، اقتصاد چرخشی و متان» با اشاره به تولید سالانه بیش از دو میلیارد تن پسماند شهری در جهان، نسبت به پیامدهای اقلیمی شیوه‌های کنونی مدیریت زباله هشدار داد. به گفته وی، ضایعات مواد غذایی مسئول انتشار حدود 8 تا 10 درصد گازهای گلخانه‌ای جهان است و بخش پسماند و فاضلاب نیز سهم قابل توجهی در انتشار متان ناشی از فعالیت‌های انسانی دارد.
وی بر ضرورت کاهش هدررفت مواد غذایی، جلوگیری از دفن و سوزاندن غیراصولی زباله، بازیابی متان از محل‌های دفن و توسعه زیرساخت‌های بازیافت و کمپوست تأکید کرد.
در نشست تخصصی برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) با عنوان «جریان‌های متفاوت پسماند، راه‌حل‌های مشترک برای پسماند صفر» نیز تجربه کشورهای مختلف از جمله ترکیه، چین و تونس در زمینه اقتصاد چرخشی بررسی شد. استفاده مجدد از مواد، بازیابی پسماندهای آلی، همکاری دولت‌ها با بخش خصوصی و توسعه مدل‌های تأمین مالی از جمله محورهای این نشست بود.
همچنین در نشست‌های مرتبط با داده‌های پسماند، بر ضرورت ایجاد نظام‌های دقیق پایش و ثبت اطلاعات مربوط به تولید، تفکیک، بازیافت و دفن زباله تأکید شد؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، پیش‌نیاز برنامه‌ریزی مؤثر و تخصیص هدفمند منابع مالی برای مدیریت پسماند است.
ترکیه به‌عنوان میزبان COP31 نیز تلاش کرده است ابتکار «پسماند صفر» را به یکی از محورهای شاخص این اجلاس تبدیل کند. بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی این کشور، نرخ بازیافت ترکیه از حدود 13 درصد در سال 2017 به حدود 40 درصد در سال 2025 رسیده و در این مدت حدود 90 میلیون تن پسماند بازیابی شده است.
ریاست COP31 همچنین دو هدف برای افق 2035 مطرح کرده است: کاهش 50 درصدی رشد پیش‌بینی‌شده تولید جهانی پسماند و افزایش سهم مواد چرخشی در بخش تولید و صنعت به دست‌کم 15 درصد.
در بخش دیگری از برنامه‌های این روز، بیانیه وزارتی «تعهد جهانی متان» با تأکید بر تبدیل تعهدات به اقدامات اجرایی منتشر شد. کشورهای تأییدکننده این بیانیه بر هدف جمعی کاهش دست‌کم 30 درصدی انتشار جهانی متان ناشی از فعالیت‌های انسانی تا سال 2030 نسبت به سطح 2020 تأکید کردند.
کارشناسان حاضر در نشست‌ها همچنین خاطرنشان کردند که تحقق اقتصاد بدون پسماند نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ، از جمله اصلاح الگوی مصرف، افزایش مسئولیت تولیدکنندگان، توسعه فناوری‌های بازیافت، تأمین مالی زیرساخت‌ها و مشارکت شهروندان است.
موضوع اقتصاد چرخشی از منظر مدیریت منابع آب نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه کاهش اتلاف مواد، استفاده مجدد از منابع، مدیریت پسماندهای آلی و توسعه بازچرخانی آب می‌تواند به کاهش فشار بر منابع طبیعی و ارتقای بهره‌وری در بخش‌های مختلف اقتصادی کمک کند.
برگزاری روز «اقتصاد بدون پسماند» در COP31 نشان داد که مدیریت پسماند به‌تدریج از یک موضوع محدود زیست‌محیطی به یکی از مؤلفه‌های اصلی سیاست‌گذاری اقلیمی و اقتصادی کشورها تبدیل می‌شود؛ مسیری که موفقیت آن به تدوین برنامه‌های اجرایی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و همکاری دولت‌ها، صنایع و جوامع محلی وابسته است.

لینک کوتاه
کاهش تولید زباله مدیریت پسماند