به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از پایگاه خبری توانیر، اکبر حسن‌بکلو، معاون هماهنگی توزیع توانیر در پنل «تغییر پارادایم از تأمین برق به مدیریت هوشمند انرژی با ریز شبکه‌ها» که در حاشیه نمایشگاه الکامپ برگزار شد، اظهار کرد: صنعت برق برای پاسخگویی به نیازهای آینده، نیازمند یک دگرگونی اساسی در حوزه بهره‌برداری، ارائه خدمات و مدیریت مصرف است و بخش توزیع باید از ظرفیت زیرساخت‌هایی که طی سال‌های گذشته در حوزه هوشمندسازی ایجاد شده، به شکل یکپارچه استفاده کند.

وی با اشاره به توسعه اسکادا، اتوماسیون شبکه و سامانه‌های هوشمند در سال‌های گذشته افزود: این زیرساخت‌ها در مقاطعی به‌صورت جزیره‌ای توسعه یافته‌اند، اما رویکرد جدید این است که میان شبکه هوشمند، هوشمندسازی سمت مصرف، تحول دیجیتال و داده‌محوری ارتباط مؤثر ایجاد شود تا داده‌ها و اطلاعات حاصل از این زیرساخت‌ها مستقیماً در خدمت بهبود بهره‌برداری و ارائه خدمات بهتر به مردم قرار گیرد.

کنتور هوشمند؛ ستون فقرات مدیریت مصرف

حسن‌بکلو با بیان اینکه کنتورهای هوشمند یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های شبکه هوشمند هستند، گفت: توسعه کنتورهای هوشمند در کشور از سال 1388 آغاز شده و اکنون حدود 7.4 میلیون کنتور هوشمند در کشور فعال است.

وی ادامه داد: برنامه امسال افزایش تعداد کنتورهای هوشمند به حدود 12 میلیون دستگاه است و این مسیر با اولویت مشترکان پرمصرف دنبال شده و در افق پایان سال 1407، توسعه هوشمندسازی بخش عمده مشترکان هدف در دستور کار قرار دارد.

معاون هماهنگی توزیع توانیر تصریح کرد: با همین تعداد کنتور هوشمند، اکنون حدود 60 درصد بار شبکه توزیع رویت‌پذیر و 40 درصد بار کشور کنترل‌پذیر شده است؛ ظرفیتی که می‌تواند مبنای تغییر روش مدیریت مصرف در کشور باشد.

90 درصد مصرف باید قابل پایش و کنترل باشد

وی با اشاره به تکالیف برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: حدود 90 درصد مصرف برق کشور در حوزه مشترکان توزیع قرار دارد و بر همین اساس، تجهیز حدود 35 تا 37 میلیون مشترک از مجموع حدود 43 میلیون مشترک کشور به کنتور هوشمند برای رصد، پایش و کنترل مصرف پیش‌بینی شده است.

حسن‌بکلو افزود: هدف نهایی این است که در نقطه اتصال شبکه و مصرف‌کننده، میزان مصرف را به‌صورت دقیق مشاهده و در صورت نیاز مدیریت کنیم؛ بنابراین کنتور هوشمند دیگر صرفاً ابزار اندازه‌گیری نیست، بلکه به یکی از ارکان اصلی شبکه هوشمند تبدیل شده است.

940 مگاوات کاهش بار با «محدودسازی» به جای خاموشی

معاون هماهنگی توزیع توانیر یکی از مهم‌ترین نتایج توسعه این زیرساخت‌ها را امکان حرکت از خاموشی به سمت محدودسازی هوشمند عنوان کرد و گفت: در تابستان امسال، با استفاده از کنتورهای هوشمند و تجهیزات کنترل‌پذیر، مدیریت مصرف مشترکان پرمصرف خانگی و تجاری به کاهش حدود 940 مگاوات بار در زمان اوج مصرف منجر شد.

وی افزود: این تجربه نشان داد که می‌توان به جای قطع برق، مصرف را در بخش‌هایی که قابلیت کنترل دارند، در زمان مناسب محدود کرد و از ظرفیت فناوری برای مدیریت بار استفاده کرد.

«کارور برق»؛ بازیگر جدید مدیریت انرژی

حسن‌بکلو از شکل‌گیری نقش جدیدی در صنعت برق با عنوان «کارور برق» خبر داد و گفت: فعال‌سازی کاربران برق در کشور در حال پیگیری است و اجرای پایلوت این شبکه‌ها در چند استان دنبال می‌شود.

وی افزود: هدف‌گذاری شده است که در سال 1406 بیش از 10 شبکه فعال در حوزه توزیع شکل بگیرد و کاروران برق بتوانند در مدیریت انرژی، ارتباط با مشترکان و استفاده از ظرفیت‌های صرفه‌جویی و انعطاف‌پذیری مصرف نقش‌آفرینی کنند.

معاون هماهنگی توزیع توانیر تأکید کرد: توسعه سامانه‌های هوشمند خدمات انرژی، مسیر ارتباطی میان مشترکان، خرده‌فروشان و کاربران برق را ایجاد خواهد کرد و زمینه شکل‌گیری یک اکوسیستم جدید در صنعت برق را فراهم می‌کند.

تجهیزات هوشمند، از کنتور تا وسایل مصرفی

وی با اشاره به نقش صنعت داخلی در این تحول گفت: یکی از برنامه‌های مهم، توسعه تجهیزات هوشمند پس از کنتور است؛ از جمله کلیدهای هوشمند محدودکننده برای سیستم‌های سرمایشی و تجهیزات اینترنت اشیا که امکان کنترل بخشی از مصارف را فراهم می‌کنند.

حسن‌بکلو افزود: در همکاری با سندیکا و تولیدکنندگان داخلی، چهار شرکت در حال تولید تجهیزات کلیدهای هوشمند محدودکننده هستند و برنامه‌ریزی برای توسعه این تجهیزات در بخش‌های مختلف مصرف در حال انجام است.

وی همچنین از برنامه تعویض 550 هزار دستگاه کولر با تجهیزات پربازده، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی با هدف حدود هزار مگاوات و توسعه ذخیره‌سازهای انرژی خبر داد.

ذخیره‌سازها نباید خود به بار جدید شبکه تبدیل شوند

معاون هماهنگی توزیع توانیر با تأکید بر ضرورت مدیریت صحیح ذخیره‌سازها اظهار کرد: توسعه ذخیره‌سازها اگر بدون فرماندهی و راهبری صحیح انجام شود، ممکن است به جای کمک به شبکه، بار اضافی ایجاد کند.

وی گفت: ارائه مشخصات فنی، نظارت بر توسعه ذخیره‌سازها و ایجاد سازوکار خرید و فروش انرژی ذخیره‌شده، از برنامه‌هایی است که با جدیت دنبال می‌شود تا ظرفیت ذخیره‌سازهای نصب‌شده در منازل و سایر مشترکان در زمان مناسب در خدمت شبکه قرار گیرد.

مدیریت بار در زمان واقعی با هوش مصنوعی

حسن‌بکلو در تشریح چشم‌انداز آینده مدیریت مصرف گفت: آینده صنعت برق، مدیریت هوشمند بار در زمان واقعی با استفاده از هوش مصنوعی است و برای تحقق این هدف باید ضریب نفوذ کنتورهای هوشمند و تجهیزات IoT افزایش یابد و زیرساخت ساختمان‌های هوشمند نیز توسعه پیدا کند.

وی توسعه تجدیدپذیرها، ذخیره‌سازها و ریزشبکه‌ها را از دیگر ارکان این تحول دانست و افزود: ریزشبکه‌ها با اتکا به تجدیدپذیرها و ذخیره‌سازها می‌توانند در مراکز صنعتی وابستگی صنایع به شبکه بالادست را کاهش دهند و در بخش مشترکان نیز بخشی از انرژی مورد نیاز در ساعات اوج را تأمین کنند.

پایان راه؛ تأمین بیشتر نیست، مدیریت بهتر است

معاون هماهنگی توزیع توانیر در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: پارادایم آینده صنعت برق، افزایش بی‌پایان ظرفیت برای پاسخگویی به مصرف نیست؛ بلکه مدیریت هوشمند انرژی است.

وی خاطرنشان کرد: با اتصال کنتورهای هوشمند، تجهیزات IoT، تجدیدپذیرها، ذخیره‌سازها، ریزشبکه‌ها، سامانه‌های هوشمند خدمات انرژی و کاربران برق، می‌توان اکوسیستمی ایجاد کرد که در آن مصرف‌کننده نیز به یک بازیگر فعال در مدیریت انرژی تبدیل شود و بخشی از ناترازی برق از مسیر مدیریت هوشمند مصرف جبران شود.