به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از ایسنا، پایتخت‌نشینان طی دومین ماه تابستان سال جاری 20 روز هوای قابل قبول و 11 روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس تنفس کردند. در 9 مرداد ماه شاخص کیفیت هوا با قرارگیری روی عدد 145 آلوده‌ترین روز را ثبت کرد. هوای تهران 17 مرداد با قرارگیری روی شاخص 75 بهترین کیفیت هوا را رقم زد.

آلاینده شاخص این ماه ازن بود که 8 روز را آلاینده کرد. 6 مردادماه تنها روزی از این ماه بود که همزمان دو آلاینده ذرات معلق کوچک‌تر از 2.5 میکرون و ازن در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس قرار گرفتند.

طی مردادماه سال گذشته تهرانی‌ها 15 روز هوای قابل قبول، 13 روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس، 3 روز هوای ناسالم تنفس کردند. آلوده‌ترین روز این ماه 10 مرداد بود چراکه میانگین شاخص کیفیت هوا به 178 رسید و هوا بسیار ناسالم شد. 9 مرداد تنها روز این ماه بود که دو آلاینده در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار گرفت. در این روز ازن به 104 و ذرات معلق کوچک‌تراز 2.5 میکرون به 110 رسید.

طی مردادماه ازن آلاینده شاخص بود، به‌گونه‌ای که طی 11 روز فراتر از شرایط قابل قبول قرار گرفت.

پایتخت‌نشینان طی مردادماه سال 1403 ،26 روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس و یک روز هوای ناسالم برای همه را تنفس کردند. بیشینه آلودگی هوای تهران طی این ماه، 7 مردادماه ثبت شد که در این روز غلظت آلاینده ازن به 171 رسید. پایتخت‌نشینان طی 18 روز از  مردادماه بیش از یک آلاینده را فراتر از میزان مجاز تنفس کردند. افزایش همزمان غلظت دو یا چند آلاینده می‌تواند منجر به تشدید عوارض و مخاطرات بهداشتی به‌ویژه برای گروه‌های حساس جامعه شود.آلاینده شاخص در این ماه ذرات معلق کوچک‌تر از 2.5 میکرون (طی 26 روز) بود.

کیفیت هوای پایتخت طی دومین ماه تابستان  سال 1402، 20 روز در شرایط قابل قبول، هشت روز در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس و سه روز در شرایط ناسالم قرار داشت و به‌جز یک روز، آلاینده شاخص روزهای آلوده «ازن» بود.

وضعیت هوای تهران در دومین ماه تابستان 1401 و مقایسه آن با سال 1400 نشان می‌دهد که در مردادماه سال 1400 ،26 روز هوای قابل قبول ثبت شد که این عدد سال 1401 به پنج روز کاهش یافت. در مرداد سال 1400 تنها پنج روز هوای تهران در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشت که این وضعیت سال 1401 به 24 روز رسید. در مرداد سال 1400 تهران هیچ روز هوای ناسالم را تجربه نکرده بود این در حالیست که سال 1401 دو روز این شرایط را تجربه کرد.

شاخص آلودگی هوا در 6 مردادماه 1401 با آلاینده شاخص ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون به عدد 151 رسید اما در 12 مردادماه آلاینده شاخص ازن بود و  عدد 167 برای این آلاینده به ثبت رسید.

آلاینده شاخص هوای مردادماه سال 1401 نیز مانند مردادماه سال 1400 ازن بود و هوای تهران 22 روز با این آلاینده شاخص آلودگی هوا را تجربه کرد. تنها در 3 مردادماه ذرات معلق کمتر از 10 میکرون با رسیدن به عدد 143 تبدیل به آلاینده شاخص هوای تهران شد و شش روز از  مردادماه سال 1401 نیز آلاینده شاخص به ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون تبدیل شد.

کمینه شاخص ثبت شده برای آلاینده ازن عدد 77 و بیشینه آن عدد 167 را نشان می‌دهد. کمینه و بیشینه شاخص برای آلاینده ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون نیز  90 و 151 بود.

آمار شرکت کنترل کیفیت هوا تهران نشان می‌دهد کیفیت هوای تهران طی مرداد ماه سال 1400 نسبت به مدت مشابه سال 99 تعداد روزهای آلوده کمتری را ‌داشت چراکه کیفیت هوای تهران طی مرداد سال 1400 26 روز در شرایط قابل قبول و پنج روز در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشت و ازن آلاینده شاخص بود.

آلاینده ازن چیست؟

ازن نیز آلاینده ثانویه‌ای است که در صورت افزایش شدت تابش و نور مستقیم خورشید و بالا رفتن دما و البته وجود برخی آلاینده‌های دیگر نظیر اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار، تولید و در هوا منتشر می‌شود و به همین علت در روزهای گرم سال شاهد افزایش غلظت این گاز هستیم. هر چه از شدت گرمای هوا کاسته شود، غلظت این گاز نیز کمتر می شود. پیش‌سازهای آن VOC‌ها یا همان ترکیبات آلی فرار و ناکس هستند. خودروهای دیزلی، موتورسیکلت‌های فرسوده و بخارات بنزین پیش‌سازهای ازن هستند همچنین استفاده از سوخت‌های غیر استاندارد در نیروگاه‌ها و پالایشگاه‌ها می‌تواند در افزایش غلظت ازن نقش داشته باشد. علاوه بر این آلاینده ازن سبب کاهش عملکرد ریه و افزایش علائم تنفسی مانند سرفه، تنگی نفس، تشدید آسم و سایر بیماری‌های ریوی می‌شود. ازن در مرگ ومیر زودرس نیز تاثیرگذار است.

ذرات معلق چیست؟

ذرات معلق کوچکتر از 10 میکرون درشت‌ترند و نسبت به ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون کمتر وارد بخش‌های تحتانی سیستم تنفسی می‌شوند و به‌طور جزئی خطر کمتری دارند ولی در غلظت‌های بالا و در قیاس با حد مجاز می‌توانند مشکلات زیادی به لحاظ بهداشتی و زیست محیطی در پی داشته باشند.

به‌طور کلی عمده‌ترین منابع انتشار ذرات معلق نیز احتراق سوخت (مانند سوزاندن زغال  سنگ و چوب)، خودروهای دیزلی فاقد فیلتر دوده، فرایندهای صنعتی و کشاورزی و انتشار از خودروها است. ذرات معلق عموما در ماه‌های سرد سال کیفیت هوا را تحت تاثیر قرار می‌دهند. مطالعات علمی متعدد درباره ذرات معلق نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض این آلاینده باعث بروز مشکلات زبادی می‌شود. مرگ زودرس در مبتلایان به بیماری‌های قلبی و ریوی، بروز حملات قلبی غیرکشنده، ضربات قلب نامنظم، ابتلا به سرطان ریه، تشدید آسم، کاهش عملکرد ریه و افزایش علائم تنفسی مشکلاتی است که آلودگی هوا برای سلامت انسان ایجاد می‌کند.

شاخص کیفیت هوا  چیست؟

شاخص کیفیت هوا (AQI) به شش دسته اصلی تقسیم‌بندی می‌شود. بر اساس این تقسیم‌بندی از عدد صفر تا 50 هوا پاک، از 51 تا 100 هوا قابل قبول، از 101 تا 150 هوا ناسالم برای گروه‌های حساس، از 151 تا 200 هوا ناسالم برای همه گروه‌ها، از 201 تا 300 هوا بسیار ناسالم و از 301 تا 500 شرایط کیفی هوا خطرناک است.

گفتنی است در هوای پاک که با رنگ سبز نشان داده می‌شود، شرایط کیفیت هوا مناسب است و خطری برای سلامت انسان ندارد. در هوای سالم که به رنگ زرد شناخته می‌شود، کیفیت هوا قابل قبول و غلظت آلاینده‌ها کمتر از حدی است که بر سلامت انسان تاثیر منفی داشته باشد اما در هوای ناسالم برای گروه‌های حساس که به رنگ نارنجی نشانه‌گذاری می‌شود، مقدار AQI بین 101 تا 150 قرار می‌گیرد که در نتیجه آن گروه‌های حساس اثرپذیری بیشتری از آلودگی هوا خواهند داشت.

در هوای ناسالم که به رنگ قرمز است، کلیه افراد جامعه در معرض مخاطرات ناشی از آلودگی هوا قرار می‌گیرند و حتی ممکن است گروه‌های حساس دچار عوارض شدیدتری شوند. افزون بر این در هوای بسیار ناسالم که به رنگ بنفش نشان داده می‌شود و عدد AQI بین 201 تا 300 قرار می‌گیرد، احتمال بروز عوارض جدی برای سلامت افراد جامعه افزایش می‌یابد.