پژوهشگران پژوهشگاه نیرو، با انجام مطالعهای تخصصی درباره سامانههای ذخیرهسازی انرژی مبتنی بر ابرخازن، ظرفیت این فناوری را برای تثبیت فرکانس، جبران نوسانات سریع منابع تجدیدپذیر و افزایش انعطافپذیری شبکه برق کشور بررسی و بر اجرای پروژههای پایلوت، توسعه سامانههای کاربردی و بهرهگیری از ظرفیت فناوری نانو و شرکتهای دانشبنیان در این حوزه تأکید کردند.
به گزارش
نسیم اقتصاد به نقل از پایگاه اطلاعرسانی وزارت نیرو(پاون)، بر اساس این پژوهش که در مرکز تخصصی نوآوری و توسعه فناوری نانو پژوهشگاه نیرو انجام شده است؛ سامانههای ذخیرهسازی انرژی مبتنی بر ابرخازن میتوانند به یکی از گزینههای مهم برای مدیریت نوسانات و تثبیت فرکانس شبکههای برق با سهم بالای انرژیهای تجدیدپذیر تبدیل شوند. این موضوع در مطالعهای تخصصی با عنوان "رصد فناوری سامانههای ذخیرهسازی انرژی مبتنی بر ابرخازن برای تثبیت فرکانس شبکههای برق مبتنی بر انرژیهای تجدیدپذیر" از سوی پژوهشگران پژوهشگاه نیرو بررسی شده است.
بر اساس نتایج این پژوهش، افزایش سهم نیروگاههای خورشیدی و بادی، در کنار نقش مؤثر در توسعه انرژی پاک، به دلیل ماهیت متغیر تولید میتواند موجب نوسانات توان، انحراف فرکانس، افت کیفیت توان و کاهش پایداری شبکه شود؛ ازاینرو، استفاده از ذخیرهسازهایی با قابلیت پاسخدهی سریع، بهعنوان یکی از راهکارهای افزایش انعطافپذیری و قابلیت اطمینان شبکه مورد توجه قرار گرفته است.
در این میان، ابرخازنها به دلیل چگالی توان بالا، زمان پاسخ بسیار کوتاه، راندمان بالا، قابلیت شارژ و دشارژ سریع و عمر سیکلی طولانی، گزینهای مناسب برای کاربردهایی همچون تثبیت فرکانس، بهبود کیفیت توان و جبران نوسانات سریع تولید منابع تجدیدپذیر به شمار میروند.
ایران؛ دارای ظرفیت ورود به زنجیره فناوری ابرخازن
یافتههای این مطالعه نشان میدهد اگرچه تولید صنعتی سلولهای پیشرفته ابرخازنی در اختیار کشورهای پیشرو قرار دارد، اما کشور ایران نیز از ظرفیت مناسبی برای ورود به بخشهایی از این زنجیره فناوری برخوردار است. توانمندیهای موجود در حوزه فناوری نانو و مواد پیشرفته، طراحی سامانههای ذخیرهسازی، سیستمهای مدیریت انرژی، ساخت ماژولهای بومی و اجرای پروژههای پایلوت صنعتی، از جمله ظرفیتهایی است که میتواند زمینهساز توسعه این فناوری در کشور باشد.
بر همین اساس، پژوهشگران پیشنهاد کردهاند توسعه فناوری ابرخازن در ایران با رویکردی کاربردمحور و مرحلهای دنبال شود و در کوتاهمدت، بهجای تمرکز صرف بر تولید کامل سلول، ظرفیتهای کشور در زمینه طراحی سامانه، توسعه ماژولهای بومی، سیستمهای مدیریت انرژی و کاربردهای شبکهای مورد توجه قرار گیرد.
اجرای پروژه ملی پایلوت
در این پژوهش، تعریف و اجرای یک پروژه ملی پایلوت برای طراحی و توسعه سامانه ذخیرهسازی مبتنی بر ابرخازن در نیروگاههای خورشیدی پیشنهاد شده است؛ پروژهای که میتواند ضمن ارزیابی عملکرد واقعی فناوری، دانش طراحی سامانه را ایجاد و ریسک تجاریسازی آن را کاهش دهد.
همچنین ایجاد زنجیره تأمین داخلی در حوزههایی همچون مواد فعال، الکترود، ماژول، الکترونیک قدرت و کنترل هوشمند، از دیگر پیشنهادهای مطرحشده در این مطالعه است. در کنار آن، تجهیز آزمایشگاههای تخصصی برای ارزیابی ظرفیت و انرژی ذخیرهشده، توان لحظهای، عمر سیکلی، رفتار حرارتی و عملکرد سامانه در شرایط شبکه نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
تأکید بر ایجاد زنجیرهای یکپارچه از تحقیق و توسعه
این پژوهش همچنین ایجاد یک کنسرسیوم توسعه فناوری متشکل از پژوهشگاه نیرو، مرکز تخصصی نوآوری و توسعه فناوری نانو، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و بهرهبرداران نیروگاههای تجدیدپذیر را پیشنهاد کرده است تا زنجیرهای یکپارچه از تحقیق و توسعه تا تولید و استقرار محصول شکل گیرد.
بر اساس جمعبندی مطالعه، مهمترین فرصت ایران در این حوزه، حرکت به سمت توسعه سامانههای کاربردی، کنترل هوشمند، یکپارچهسازی ذخیرهسازها با شبکه و اجرای پروژههای پایلوت صنعتی است؛ مسیری که میتواند ضمن استفاده از ظرفیتهای داخلی در حوزه فناوری نانو و شرکتهای دانشبنیان، زمینه توسعه تدریجی زنجیره ارزش این فناوری را در کشور فراهم کند.
نظرات شما