به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از پایگاه خبری پژوهشگاه نیرو، "حسین کرمی"عضو هیئت علمی گروه پژوهشی مطالعات فشار قوی پژوهشگاه نیرو، اظهار کرد: این پروژه با ارائه مدل حرارتی بومی، تعیین ظرفیت واقعی بارگیری ترانسفورماتورها و توسعه نرم‌افزار پایش برخط دمای نقطه داغ، زمینه بهره‌برداری ایمن‌تر، افزایش قابلیت اطمینان شبکه و کاهش هزینه‌های سرمایه‌گذاری و تعمیرات را فراهم کرده است.

ترانسفورماتورهای قدرت از مهم‌ترین و راهبردی‌ترین تجهیزات شبکه انتقال و فوق توزیع محسوب می‌شوند و هرگونه آسیب یا خروج آنها از مدار می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای پایداری شبکه و تأمین برق مشترکان به همراه داشته باشد. از این رو، تعیین میزان بارگیری مجاز و ایمن این تجهیزات همواره یکی از چالش‌های مهم بهره‌برداری در صنعت برق بوده است.

وی افزود: طی سال‌های اخیر به دلیل رشد مصرف برق، افزایش تراکم جمعیت، توسعه صنایع و محدودیت‌های اقتصادی در توسعه تجهیزات جدید، فشار بیشتری بر ترانسفورماتورهای موجود وارد شده است. در چنین شرایطی، بهره‌برداری از تجهیزات در بیشترین ظرفیت ممکن ضروری است، اما این موضوع نباید به قیمت افزایش ریسک خرابی، کاهش عمر تجهیز یا بروز خاموشی‌های ناخواسته تمام شود.

کرمی با بیان اینکه در این پروژه وضعیت چند ترانسفورماتور به صورت مجزا مورد ارزیابی قرار گرفته است، گفت: در این مطالعه، حداکثر میزان بارگیری مجاز هر ترانسفورماتور با توجه به مشخصات طراحی، سوابق بهره‌برداری، نتایج آزمون‌ها، شرایط فنی تجهیز و همچنین شرایط اقلیمی استان هرمزگان تعیین شد. این رویکرد امکان بهره‌برداری بهینه از تجهیزات را فراهم می‌کند و در عین حال مانع افزایش ناگهانی دما، تشدید نرخ پیری عایق و بروز آسیب‌های جدی به اجزای مختلف ترانسفورماتور می‌شود.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه نیرو ادامه داد: یکی از ویژگی‌های برجسته این پروژه، توسعه یک مدل حرارتی بومی بر پایه استانداردهای بین‌المللی و متناسب با محدودیت‌های اطلاعاتی موجود در شبکه‌های برق کشور است. در این مدل، اثر دمای بالای محیط و شرایط آب‌وهوایی مناطق گرمسیری در محاسبات لحاظ شده و به همین دلیل نتایج آن برای استان هرمزگان و سایر مناطق جنوبی کشور از دقت و کاربردپذیری بالایی برخوردار است.

وی از طراحی و توسعه نرم‌افزار تخصصی محاسبه دمای نقطه داغ ترانسفورماتور به عنوان یکی دیگر از دستاوردهای مهم پروژه نام برد و افزود: این نرم‌افزار قادر است دمای نقطه داغ سیم‌پیچ، نرخ پیری عایق و عمر باقی‌مانده ترانسفورماتور را به صورت برخط تخمین بزند. چنین قابلیتی به واحدهای بهره‌برداری و دیسپاچینگ کمک می‌کند تا در شرایط پیک بار یا بارگذاری اضطراری با رویه بارگیری تدوین شده، تصمیم‌های دقیق‌تر و ایمن‌تری اتخاذ کنند.

کرمی با اشاره به مزایای فنی و اقتصادی اجرای این پروژه تصریح کرد: تعیین ظرفیت واقعی بارگیری ترانسفورماتورها موجب می‌شود امکان افزایش ظرفیت عملی شبکه را بدون نیاز به سرمایه‌گذاری‌های سنگین برای خرید و نصب ترانسفورماتورهای جدید فراهم می‌کند و از این منظر، یکی از پروژه‌های مؤثر در ارتقای بهره‌وری دارایی‌های صنعت برق به شمار می‌رود.

وی افزود: مدیریت صحیح بارگیری علاوه بر افزایش عمر مفید ترانسفورماتورها، موجب کاهش استهلاک تجهیزاتی نظیر بوشینگ‌ها، تپ‌چنجرها، ترانس‌های جریان و سرسیم‌ها می‌شود و در نتیجه هزینه‌های تعمیرات اضطراری و تعویض تجهیزات گران‌قیمت را به طور محسوسی کاهش می‌دهد.

این پژوهشگر پژوهشگاه نیرو با تأکید بر نقش پروژه در ارتقای قابلیت اطمینان شبکه برق گفت: خرابی یک ترانسفورماتور قدرت می‌تواند منجر به خاموشی‌های گسترده، خسارت اقتصادی به صنایع و افزایش هزینه‌های اجتماعی شود. نتایج این پروژه با کاهش احتمال خرابی‌های ناگهانی و مدیریت ریسک بهره‌برداری، به کاهش خاموشی‌ها و افزایش پایداری شبکه کمک می‌کند.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه نیرو، در پایان خاطرنشان کرد: این طرح می‌تواند به عنوان الگویی برای سایر شرکت‌های برق منطقه‌ای کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.