افزایش وام ودیعه مسکن به 300 میلیون تومان در ظاهر می‌تواند نشانه‌ای از حمایت از مستأجران و تلاش برای کاهش فشار بازار باشد، اما در عمل، بیشتر شبیه یک مُسکن کوتاه‌مدت است تا یک راه‌حل پایدار. دلیلش هم روشن است: سرعت رشد اجاره‌بها در بازار مسکن از توان سیاست‌های حمایتی جلو زده و فاصله میان درآمد خانوارها و هزینه تأمین مسکن هر روز بیشتر می‌شود.

واقعیت این است که بازار اجاره دیگر فقط با «افزایش رقم وام» آرام نمی‌گیرد. وقتی بخش عمده‌ای از مستأجران برای تأمین همان ودیعه اولیه هم با مشکل مواجه‌اند، بالا رفتن سقف تسهیلات اگرچه می‌تواند بخشی از فشار روانی بازار را کم کند، اما الزاماً به معنای افزایش دسترسی واقعی به مسکن نیست. بسیاری از خانوارها نه‌تنها توان بازپرداخت اقساط چنین وامی را ندارند، بلکه هم‌زمان باید از پس اجاره‌های ماهانه‌ای برآیند که در بسیاری از مناطق، سهم قابل‌توجهی از درآمد آنها را می‌بلعد.

از سوی دیگر، این افزایش وام بیشتر به نفع بخشی از متقاضیان است که در آستانه جابه‌جایی قرار دارند، اما حتی برای آنها هم مشکل اصلی پابرجاست: شکاف میان توان مالی مستأجر و خواسته موجر. تا زمانی که این فاصله با سیاست‌های کنترل بازار، افزایش عرضه و حمایت مؤثر از دهک‌های پایین پر نشود، وام ودیعه فقط می‌تواند زمان خریدن برای مستأجران باشد، نه حل مسئله.

در مجموع، افزایش وام ودیعه مسکن اگرچه اقدامی مثبت و قابل‌توجه است، اما در برابر واقعیت‌های امروز بازار اجاره، اثر آن محدود و موقت خواهد بود. آنچه بازار مسکن به آن نیاز دارد، نه فقط تزریق پول بیشتر، بلکه اصلاح ساختارهای عمیق‌تری است که سال‌هاست اجاره‌نشینی را برای بخش بزرگی از جامعه به یک فشار دائمی تبدیل کرده‌اند.

محله‌های اعیانی؛ جایی که وام حتی «هزینه پارکینگ» هم نیست

در مناطقی مثل فرمانیه، ولنجک و سعادت‌آباد، ودیعه‌های پیشنهادی بین 2 تا 6 میلیارد تومان در نوسان است. در این مناطق، وام 365 میلیونی حتی 10 درصد مبلغ ودیعه را هم پوشش نمی‌دهد. برای مثال در یک واحد 200 متری در ولنجک با ودیعه 2 میلیاردی، این وام تنها 18 درصد مسیر است و مستأجر باید ماهانه 120 میلیون تومان هم اجاره بپردازد.

محله‌های میانی؛ وام ودیعه در نقشِ مُسکنِ موقت

در محله‌هایی مثل پونک، اکباتان و یوسف‌آباد، ودیعه‌ها حوالی 800 میلیون تا 1.5 میلیارد تومان می‌چرخد. اینجا وام 365 میلیونی می‌تواند حدود 25 تا 40 درصد پول پیش را تامین کند. این یعنی برای قشر متوسط، این وام یک کمک‌هزینه است، اما هرگز کافی نیست.

جنوب شهر؛ ایستگاهِ پیروزیِ وام 365 میلیونی

نقطه قوت این تسهیلات در مناطقی مثل یاخچی‌آباد، نعمت‌آباد، شوش و جوادیه نمایان می‌شود. طبق جدول:در جوادیه (منطقه 16) با ودیعه 200 میلیونی، وام دولتی نه‌تنها کل ودیعه را پوشش می‌دهد، بلکه مازاد آن می‌تواند صرف تبدیل اجاره به رهن شود. در خانی‌آباد نو (منطقه 19)، وام 365 میلیونی با اقتدار حدود 85 درصد هزینه‌های اولیه مستأجر را پوشش می‌دهد.