هفته گذشته مجلس با تصویب کاهش سقف کیفری مهریه از 110 به 14 سکه، خبری جنجالی را رقم زد؛ تصمیمی که سوالات و ابهامات زیادی درباره حقوق زنان و سرنوشت زندانیان مهریه ایجاد کرده است.

به گزارش نسیم اقتصاد، اخیراً خبر کاهش سقف مهریه به 14 سکه در رسانه‌ها سروصدای زیادی به پا کرده و نگرانی‌های گسترده‌ای میان زنان و کارشناسان حقوقی ایجاد کرده است.
 
منتقدان این تغییر معتقدند که چنین اقدامی می‌تواند تعادل قدرت در خانواده را به هم بزند، اما طراحان قانون تاکید می‌کنند که پرداخت 14 سکه به معنای از بین رفتن حق زنان نیست و هدف اصلی قانون، کاهش تعداد زندانیان مهریه و ایجاد راهکاری منطقی برای افرادی است که توان پرداخت کامل مهریه را ندارند.
 
در همین زمینه، سخنگوی کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس با شفاف‌سازی درباره کاهش سقف مهریه، موضوع را برای نسیم اقتصاد توضیح داد: اخبار منتشرشده درباره مهریه موجب ایجاد برخی نگرانی‌ها در جامعه شد که لازم است برداشت‌های نادرست درباره آن شفاف‌سازی شود. قانون مهریه تغییری نکرده است؛ آنچه اصلاح شده، قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی است. این اصلاح به وضعیت افرادی مربوط می‌شود که به‌عنوان محکومان مالی سال‌ها در زندان به‌سر می‌برند. برای مثال، فردی را داریم که 10 سال به‌دلیل بدهی مهریه در زندان بوده است؛ در حالی‌ که در این مدت نه امکان پرداخت بدهی را داشته و نه زندانی‌بودن او کمکی به طلبکار، یعنی همسرش، کرده است.
 
معصومی افزود: بر همین اساس و در چارچوب سیاست حبس‌زدایی، تصمیم گرفته شد تمهیدی اندیشیده شود تا افرادی که واقعاً توان پرداخت بدهی را ندارند و در زندان هستند، آزاد شوند و خارج از زندان بتوانند با ایجاد شغل یا راه‌اندازی کسب‌وکار، زمینه پرداخت بدهی خود را فراهم کنند.
 
عضو هیئت رئیسه کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: درباره موضوع «14 سکه مهریه» باید توضیح بدهم که این مسئله جدیدی نیست. در سال 1391 و در قانون حمایت خانواده، ماده 22 مقرر کرده بود اگر فردی به دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه روانه زندان شود، حتی اگر به 500 سکه محکوم شده باشد، با پرداخت 110 سکه از زندان آزاد می‌شود.
 
وی ادامه داد: با توجه به نوسانات شدید قیمت سکه از سال 1391 تا امروز که در سال 1404 قرار داریم و چندین برابر شدن قیمت آن، همکاران ما پیشنهاد دادند به جای عدد 110 سکه که در ماده 22 آمده بود، عدد 14 سکه در نظر گرفته شود. آنچه در حال حاضر در مجلس تصویب شده—که البته هنوز به قانون تبدیل نشده و باید به تأیید شورای نگهبان برسد و ابلاغ شود—بر همین مبناست.
 
معصومه اظهار کرد: در صورت تبدیل شدن این مصوبه به قانون، نباید این‌گونه تصور شود که با پرداخت 14 سکه، دیگر هیچ تعهدی متوجه فرد نیست. در واقع، فقط ضمانت اجرای کیفری مهریه حذف می‌شود؛ یعنی فرد به زندان نمی‌رود یا از زندان آزاد می‌شود. اما هر زمان که مالی به دست آورد، شغلی ایجاد کند، درآمدی داشته باشد یا حتی ارثی به او برسد، این اموال قابل توقیف است و او موظف است باقی‌مانده مهریه، به هر میزان که باشد، به همسر خود پرداخت کند.
 
به گفته سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی این موضوع یک تأسیس جدید نیست و این‌گونه نیست که گفته شود این تغییرات تازه باعث بروز مشکل شده و افراد به‌راحتی می‌توانند با پرداخت 14 سکه از تعهد خود خارج شوند. اولاً چنین برداشتی درست نیست. افرادی که تمکن مالی دارند، اگر همسرشان بخواهد مهریه را مطالبه کند، اصلاً نیازی به مراجعه به دادگستری وجود ندارد؛ از طریق اجرای ثبت، ملک یا اموال آن فرد توقیف می‌شود و اساساً کار به حبس نمی‌کشد تا این قانون بخواهد اعمال شود. این مقررات مربوط به افرادی است که هیچ مال و دارایی ندارند و به همین دلیل به زندان افتاده‌اند. روشن است که ماندن این افراد در زندان نیز منفعتی برای زوجه ندارد و چیزی به او نمی‌رسد. به همین دلیل گفته شد به جای عدد 110 سکه، عدد 14 سکه در نظر گرفته شود.
 
معصومی به اختلاف قیمت سکه در سال 1391 با سال جاری اشاره کرد و در این خصوص گفت: در عین حال، تأکید می‌کنم اگر یک مقایسه ساده انجام دهیم، مهریه 110 سکه‌ای در سال 1391 که ارزش آن در مجموع حدود 120 میلیون تومان بود، امروز معادل 14 سکه، رقمی حدود یک میلیارد و چهارصد تا پانصد میلیون تومان می‌شود؛ یعنی این عدد هم چندین برابر شده است. بنابراین نباید تصور شود که همه زندانیان به‌راحتی 14 سکه پرداخت می‌کنند و پرونده‌ها مختومه می‌شود.
 
وی تصریح کرد: منتقدان محترم بهتر است نگاهی به زندان‌ها بیندازند و ببینند محکومان مالی چه کسانی هستند. کسی که تمکن مالی دارد، به هیچ عنوان 5 یا 10 سال در زندان نمی‌ماند؛ به هر طریقی بدهی خود را پرداخت می‌کند. افرادی که اکنون در زندان
هستند، حتی توان پرداخت یک سکه را هم ندارند، چه برسد به 14 سکه‌ای که ارزش آن حدود یک میلیارد و چهارصد تا پانصد میلیون تومان است. بنابراین برخی که دامن می‌زنند به این موضوع و می‌گویند مهریه 14 سکه شد و دیگر هیچ کاری با فرد نیست، تصور نادرستی دارند؛ چنین چیزی واقعیت ندارد.
 
سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی در پایان متذکر شد: هیچ تغییری در سقف یا میزان مهریه ایجاد نشده است و طرفین همچنان می‌توانند هر نوع توافقی درباره مهریه به هر میزان داشته باشند. این 14 سکه تنها مربوط به افرادی است که در زندان هستند.

لینک کوتاه
کاهش سقف مهریه حق زنان زندانیان مهریه