به گزارش نسیم اقتصاد، از زمان اعمال «مکانیزم ماشه» از سوی اروپایی‌ها، انتظار می‌رفت بازار سهام با فشار عرضه و خروج سرمایه سهام‌داران حقیقی مواجه شود و شاهد افت شدید قیمت‌ها باشیم. با این حال، برخلاف پیش‌بینی بسیاری از کارشناسان اقتصادی، بازار سرمایه در این دوره رشد کرد.
در ادامه، در گفتگو با یکی از کارشناسان بازار سرمایه به بررسی دلایل این رشد غیرمنتظره پس از اعمال مکانیزم ماشه پرداختیم و عوامل اثرگذار بر روند مثبت بازار را تحلیل کردیم.
تبعات منفی مکانیسم ماشه پیش از وقوع اثر خود را بر بازار گذاشت
احسان رضاپور در این راستا به نسیم اقتصاد گفت: با وجود سیگنال‌های منفی مکانیزم ماشه، بازار سرمایه چند روزی با رشد مواجه شد؛ زیرا معمولاً رفتار بازارهای مالی به گونه‌ای است که قبل از وقوع اتفاقات مهم، واکنش نشان می‌دهند. انتظارات فعال شدن مکانیزم ماشه، که تحلیلگران با درجه اطمینان بالایی پیش‌بینی می‌کردند، باعث شد سایه تهدیدات و تبعات منفی این موضوع، پیش از وقوع، اثر خود را بر بازارها بگذارد.
وی افزود: به همین دلیل شاهد بودیم که قیمت ارز و طلا در ماه‌های اخیر افزایش قابل توجهی داشت، در حالی که بازار مسکن و بازار سهام تحت تأثیر این نگرانی‌ها شرایط رکودی را تجربه کرده و با افت‌های مکرر مواجه بودند.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: ما همزمان با افت قیمت در بازار سهام، شاهد افزایش قیمت دلار در بازار بودیم. از سوی دیگر شاهد محدودیت‌های عرضه از سمت بانک مرکزی بودیم؛ تخصیص‌ها با تأخیر انجام می‌شد و به نوعی این پالس به بازار منتقل می‌شد که این موضوع احتمالاً از دو جهت اثرگذار بود. اول اینکه ارزش دلاری بازار سرمایه به محدوده کف‌های تاریخی خود در دهه اخیر نزدیک شد و دوم اینکه رشد قیمت دلار، شرکت‌هایی که درآمدهای ارزی دارند—با توجه به شرایط تحریم‌ها و پیچیدگی‌های وضعیت اقتصادی—می‌توانستند فروش‌های خود را انجام دهند و ارز خود را در بازارهایی با قیمت نزدیک‌تر به بازار آزاد عرضه کنند.
بررسی راهکارهای نجات بورس
رضاپور در بخش دیگری از صحبت‌هایش به فاصله بین دلار نیمایی و دلار آزاد اشاره کرد: نکته‌ای که وجود دارد این است که فاصله بین دلار نیمایی و دلار آزاد به بیشترین حد خود رسیده است. این موضوع متأسفانه فرصت‌ها و رانت‌های زیادی در فضای اقتصادی ایجاد می‌کند و خسارت‌های قابل توجهی برای تولیدکننده و مصرف‌کننده به همراه دارد؛ به‌طوری که نارضایتی هر دو گروه را به همراه دارد و صرفاً منافع مهمی برای واسطه‌ها ایجاد می‌کند. به نظر می‌رسد که درباره این موضوع باید هرچه سریع‌تر تصمیم‌گیری شود و این موارد نیازمند اصلاح هستند.
وی تاکید کرد: انتظاراتی نیز وجود دارد که این اصلاحات هرچه سریع‌تر آغاز شود و خبرهای جسته‌گریخته‌ای در این زمینه به گوش می‌رسد. همین امیدواری و انتظارات باعث شده که این دسته از نمادها در بازار سرمایه مورد اقبال قرار گیرند.
رضاپور یادآور شد: طبیعتاً شاهد بوده‌ایم که هرگاه سیاست‌های ترمیمی و اصلاحی در حوزه قیمت‌گذاری دستوری و کاهش تفاوت بین دلار بازار آزاد و دلار نیمایی اجرا شده است، به واسطه اثرات مثبت قابل توجهی که می‌تواند بر تولیدکننده‌ها و درآمدهای آن‌ها داشته باشد، بازار تقویت شده است. به نظر می‌رسد این روند این بار نیز در حال تکرار باشد.
این تحلیلگر بازار سرمایه تصریح‌ کرد: نکته‌ای که وجود دارد این است که بازار پس از یک ریزش شدید و بیش‌واکنش به مسائل سیاسی و امنیتی و شرایط کشور، و واکنشی سهامداران باعث افت شدید قیمت‌ها شد. بخش مهمی از این بیش‌واکنش، در هفته گذشته پس از موضوع مکانیزم ماشه مجدداً اصلاح شد و بازار رشد کرد؛ برخی نمادها نیز توانستند مجدداً خود را بازیابی کنند.
شرط تداوم رشد چیست؟
وی از شرط تداوم رشد در این بخش از اقتصاد گفت: برای تداوم رشد، لازم است سایه مسائل سیاسی، امنیتی و نظامی در کشور کاهش یابد و در کنار آن، شاهد خبرهای مثبت در مورد موضوعاتی مانند اصلاح قیمت ارز، اصلاحات در حوزه قیمت‌گذاری دستوری و رفع ناترازی‌هایی باشیم که شرکت‌ها در سال گذشته با آن مواجه بودند و وضعیت تولید و فروش آن‌ها را دچار موانع و چالش کرده بود.
فعال بازار سرمایه اظهار داشت: طبیعتاً این مؤلفه‌ها در کنار هم می‌توانند باعث شوند بازار سرمایه، که امروز در کف‌های ارزش دلاری خود قرار دارد، خود را با تورم و شرایط منطقی‌تر منطبق کند و نسبت عقب‌ماندگی خود در مقایسه با سایر بازارها را به مرور بازیابی کند.
رشد اقتصادی در گرو صادرات خوب
به گفته رضاپور در راستای نامگذاری سال جدید، توجه به سرمایه‌گذاری باید در اولویت قرار گیرد. باید بپذیریم که رشد اقتصادی و اجتماعی کشور در گرو داشتن تولیدکننده‌های قوی و صادرات مناسب است. شرکت‌های صنعتی ما باید بتوانند هم زیرساخت‌های خود را حفظ کنند و هم با تقویت فضای تولید و کسب‌وکار، شرایط اقتصادی و اجتماعی بهتری را رقم بزنند.
این کارشناس بازار سرمایه در پایان متذکر شد: سیاست‌هایی که در این راستا اتخاذ شوند و باعث شوند سرمایه‌گذاری در تولید نسبت به سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت در سایر بازارها مزیت بیشتری داشته باشد و به نوعی اولویت پیدا کند، می‌توانند زمینه‌ساز بازار سرمایه پررونق با چشم‌انداز مثبت و پایدار شوند.