3 stars - based on 1 reviews

در نشست تخصصی کاپ 31 در دومین روز از این رویداد جهانی تحت عنوان «توانمندسازی اجرای مشارکت‌های تعیین‌شده در سطح ملی (NDC) کارشناسان و نمایندگان نهادهای بین‌المللی بر این نکته تأکید کردند که تحقق اهداف اقلیمی کشورها بدون توسعه برق پاک، نوسازی شبکه‌ها و گسترش استفاده از برق در حمل‌ونقل، ساختمان‌ها و صنایع امکان‌پذیر نیست.

به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو(پاون)، یکی از نشست‌های تخصصی روز انرژی و حمل‌ونقل در اجلاس کاپ 31 آنتالیا، به بررسی نقش برقی‌سازی در اجرای تعهدات ملی اقلیمی اختصاص داشت. این نشست روز 20 آبان (10 نوامبر) با حضور نمایندگان سازمان ملل متحد، آژانس بین‌المللی انرژی، آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر، دولت‌ها و بخش خصوصی برگزار شد و محور اصلی آن، بررسی راهکارهای تبدیل اهداف جهانی اقلیم به برنامه‌های اجرایی در سطح کشورها بود.
موضوع اصلی این نشست را می‌توان در یک پرسش خلاصه کرد: چگونه می‌توان سهم برق را در اقتصاد و زندگی روزمره افزایش داد، بدون آنکه این تحول به افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی و فشار بیشتر بر نظام انرژی منجر شود؟
 
از اهداف جهانی تا برنامه‌های ملی
پس از نخستین ارزیابی جهانی توافق پاریس (Global Stocktake)، مجموعه‌ای از اولویت‌های انرژی برای دهه پیش‌رو مورد تأکید قرار گرفت؛ از جمله توسعه سریع‌تر انرژی‌های تجدیدپذیر، افزایش بهره‌وری انرژی، حرکت به سمت فاصله‌گرفتن از سوخت‌های فسیلی در نظام‌های انرژی و گسترش فناوری‌های با انتشار صفر یا کم‌کربن.
در این چارچوب، برقی‌سازی به‌عنوان یکی از ابزارهای کلیدی تحقق این اهداف مطرح شده است. گسترش استفاده از برق در خودروها، ساختمان‌ها و فرایندهای صنعتی می‌تواند مصرف مستقیم نفت، گاز و سایر سوخت‌های فسیلی را کاهش دهد؛ البته به شرط آنکه برق موردنیاز از منابع پاک‌تر تأمین شود و زیرساخت‌های لازم برای انتقال و توزیع آن توسعه یابد.
در بخش آغازین نشست، لورا کوزی، مدیر مدل‌سازی انرژی و مطالعات پایداری، فناوری و چشم‌اندازها در آژانس بین‌المللی انرژی، به بررسی وضعیت اجرای اهداف انرژی حاصل از نخستین ارزیابی جهانی و نقش برقی‌سازی پرداخت. پس از آن، ریکاردو گورینی، رئیس بخش چشم‌انداز انرژی و اقتصادی ـ اجتماعی در آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA)، برقی‌سازی را از منظر مسیرهای اجرایی تحقق تعهدات اقلیمی مورد بررسی قرار داد.
 
هدف 35 درصدی؛ چشم‌انداز جدید مصرف انرژی
یکی از موضوعات مهم این نشست، هدف اعلام‌شده ریاست کاپ 31 با عنوان «35 در 35» بود؛ ابتکاری که بر اساس آن قرار است سهم برق از مصرف نهایی انرژی جهان تا سال 2035 به 35 درصد برسد.
بر اساس گزارش ویژه آژانس بین‌المللی انرژی درباره برقی‌سازی که در سپتامبر 2026 منتشر شده، سهم برق از مصرف نهایی انرژی جهان در سال 2025 حدود 23 درصد بوده است. این گزارش نشان می‌دهد تقاضای جهانی برق طی سال‌های 2015 تا 2025 به‌طور متوسط سالانه بیش از سه درصد افزایش یافته؛ رشدی که تحت تأثیر گسترش خودروهای برقی، سامانه‌های سرمایشی و گرمایشی، تجهیزات صنعتی و توسعه مراکز داده و فناوری‌های دیجیتال قرار دارد.
برآورد آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد با استفاده از فناوری‌های موجود و در شرایط اقتصادی مناسب، امکان افزایش سهم برق به حدود 33 درصد تا سال 2035 وجود دارد. دستیابی به هدف 35 درصدی ریاست COP31، از این منظر، مستلزم سیاست‌گذاری گسترده‌تر، سرمایه‌گذاری بیشتر و رفع موانع ساختاری است.
 
شبکه برق؛ زیرساخت حیاتی گذار انرژی
یکی از مهم‌ترین پیام‌های محتوایی نشست این بود که برقی‌سازی صرفاً با جایگزینی تجهیزات و فناوری‌های مصرف‌کننده برق محقق نمی‌شود. توسعه شبکه‌های انتقال و توزیع، افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی، مدیریت هوشمند تقاضا و انعطاف‌پذیری شبکه از پیش‌شرط‌های اصلی این تحول هستند.
بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، برای بهره‌برداری از ظرفیت اقتصادی برقی‌سازی تا سال 2035، سرعت توسعه شبکه‌های برق باید حدود 40 درصد بیشتر از روند دهه گذشته باشد. این مسئله نشان می‌دهد که توسعه تولید برق، به‌ویژه از منابع تجدیدپذیر، بدون سرمایه‌گذاری هم‌زمان در زیرساخت شبکه نمی‌تواند پاسخ‌گوی تقاضای آینده باشد.
در میزگرد تخصصی نشست نیز نمایندگانی از شرکت دولتی شبکه برق چین، دولت کنیا، شرکت انرژی Statkraft، مشارکت ملی اقلیم (NDC Partnership) و مرکز انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی کارائیب حضور داشتند. موضوعاتی مانند تجربه کشورها، ظرفیت شبکه، تأمین مالی، سیاست‌های حمایتی و همکاری میان دولت‌ها و بخش خصوصی در چارچوب این گفت‌وگوها قرار داشت.
 
برقی‌سازی و مسئله عدالت انرژی
در کنار فرصت‌های فناورانه و اقتصادی، یکی از چالش‌های مهم برقی‌سازی، دسترسی برابر به انرژی است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در چارچوب رسمی نشست، حدود 730 میلیون نفر در جهان همچنان به برق دسترسی ندارند. بنابراین، افزایش سهم برق در اقتصاد جهانی نباید صرفاً به معنای افزایش مصرف در کشورهای صنعتی و برخوردار باشد؛ بلکه توسعه دسترسی در مناطق روستایی و جوامع محروم نیز باید بخشی از این برنامه باشد.
از سوی دیگر، هزینه تجهیزات جدید، زیرساخت شارژ خودروهای برقی، نوسازی ساختمان‌ها و توسعه شبکه می‌تواند مانعی برای خانوارها و کشورهای کم‌درآمد باشد. به همین دلیل، سیاست‌های برقی‌سازی باید با سازوکارهای تأمین مالی، حمایت اجتماعی و برنامه‌های افزایش دسترسی همراه شوند.
نکته دیگر آن است که همه بخش‌های اقتصادی به یک اندازه قابلیت برقی‌شدن ندارند. در برخی صنایع سنگین و فرایندهای تولید با دمای بالا، فناوری‌های مکمل و راهکارهای دیگری برای کاهش انتشار همچنان ضروری خواهند بود.
 
از ز تعهدات اقلیمی تا تغییر در زندگی مردم
آنچه نشست یاد شده را به یکی از مباحث مهم روز انرژی کاپ تبدیل کرد، تأکید بر پیوند میان اهداف جهانی و برنامه‌های ملی بود. تعهدات ملی اقلیمی (NDCs) زمانی اثربخش خواهند بود که به برنامه‌های مشخص در حوزه تولید و مصرف برق، حمل‌ونقل، صنعت و ساختمان تبدیل شوند و برای اجرای آن‌ها منابع مالی، ظرفیت نهادی و فناوری لازم فراهم شود.
برقی‌سازی می‌تواند هم‌زمان به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، افزایش بهره‌وری، تقویت امنیت انرژی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی کمک کند؛ اما تحقق این ظرفیت به یک شرط اساسی وابسته است: برق بیشتر باید به معنای برق پاک‌تر، قابل‌اعتمادتر و در دسترس‌تر باشد.
به همین دلیل، آینده برقی‌سازی را نمی‌توان فقط با تعداد خودروهای برقی یا ظرفیت نیروگاه‌های جدید سنجید. معیار اصلی، میزان تغییر در ساختار تولید و مصرف انرژی، کاهش انتشار و بهبود دسترسی عادلانه جوامع به خدمات انرژی خواهد بود. این همان مسیری است که می‌تواند اهداف اقلیمی را از سطح تعهدات بین‌المللی به واقعیت زندگی مردم نزدیک کند.

لینک کوتاه
برقی‌سازی انرژی جهان امنیت انرژی

اخبار مرتبط

نظرات شما