به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از ایبنا، همچنان باید تکرار کرد: «ایران، اقتصاد ایران و مردم ایران وسط جنگ قرار دارند»؛ این نه یک شوخی است و نه موضوع ساده‌ای که بتوان به‌سادگی از کنار آن گذشت. با این حال، برخی هنوز نمی‌خواهند این واقعیت را بپذیرند و ساده‌انگارانه از کنار شرایطی عبور می‌کنند که فشار‌های اقتصادی، معیشت مردم و ثبات بازار‌ها را تحت تأثیر قرار داده است. این در حالی است که بسیاری از مسئولان دولت نیز بر وجود این فشار‌ها تأکید دارند، اما هم‌زمان از ایستادگی کشور و تلاش برای مدیریت شرایط سخن می‌گویند. نادیده‌گرفتن واقعیت‌های جنگ و ساده‌سازی شرایط، نه‌تنها کمکی به حل مسائل نمی‌کند، بلکه با بازتاب تصویری غیرواقعی از وضعیت کشور، می‌تواند بهانه بیشتری به دست دشمنانی بدهد که فروپاشی اقتصاد ایران را به بهانه‌های واهی پیش‌بینی و برای تشدید نگرانی‌ها و انتظارات منفی تلاش می‌کنند.

در حال حاضر، با وجود نوسانات نرخ دلار و تکرار ادعا‌های مقام‌های آمریکایی درباره فروپاشی اقتصاد ایران، فروش اسکناس ارز از طریق بانک‌های عامل همچنان ادامه دارد؛ اقدامی که بانک مرکزی با هدف تأمین نیاز‌های خرد ارزی، هدایت تقاضا به بازار رسمی و مدیریت نوسانات دنبال می‌کند. عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی نیز بارها با تأکید بر تداوم این سیاست اعلام کرده است که عرضه ارز تا زمان فروکش‌کردن التهابات بازار ادامه خواهد داشت.

فروش اسکناس ارز از طریق بانک‌های عامل در چارچوب ضوابط اعلام‌شده ادامه دارد و متقاضیان واجد شرایط می‌توانند با ارائه کارت ملی، تا سقف 10 هزار دلار ارز دریافت کنند. این طرح در مرحله نخست با عرضه یک میلیارد دلار آغاز شد و بانک مرکزی در مجموع، عرضه 2 میلیارد دلار ارز را برای مدیریت التهابات بازار برنامه‌ریزی کرده است.

تداوم این عرضه در شرایطی اهمیت دارد که نرخ دلار در بازار تا محدوده 272 هزار و 500 تومان افزایش یافته بود اما با مداخله بانک مرکزی این روند شکسته و نرخ‌ها با تعدیل همراه شد و به سطوح پایین‌تر رسید. در حال حاضر قیمت دلار در بانک‌های منتخب به نرخ حاشیه بازار به فروش می‌رسد.

هم‌زمان، الجزیره به تازگی نوشته که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، بار دیگر از احتمال فروپاشی اقتصاد ایران سخن گفته است. او این بار مدعی شده که اقتصاد ایران ممکن است طی چهار تا هشت هفته آینده وارد مرحله‌ای از سقوط ناگهانی شود؛ ادعایی که پیش‌تر نیز با تعیین ضرب‌الاجل دو هفته‌ای برای فروپاشی اقتصاد ایران مطرح کرده بود.

در واکنش به این فضاسازی‌ها، همتی تأکید کرده است که فشار اقتصادی واقعیتی است که مردم آن را احساس می‌کنند، اما فروپاشی اقتصادی نه با تحریم و تهدید اثبات می‌شود و نه با بیانیه‌های سیاسی. او همچنین توضیح داده است که تشدید فشار‌های اقتصادی و عملیات رسانه‌ای با هدف افزایش انتظارات تورمی، تقاضای کاذب در بازار ارز ایجاد کرده است.

مداخله ارزی متناسب با شرایط بازار

در این باره؛ رئیس‌کل بانک مرکزی با اشاره به طراحی «تابع واکنش» برای مواجهه با سناریو‌های مختلف بازار ارز گفته است که این بانک پس از بروز التهاب وارد عمل شده و عرضه اسکناس را برای پاسخ‌گویی به نیاز‌های واقعی مردم در بازار رسمی در دستور کار قرار داده است.

به گفته همتی، عرضه یک میلیارد دلار در مرحله نخست، از مجموع 2 میلیارد دلار برنامه‌ریزی‌شده، علاوه بر تأمین بخشی از تقاضای بازار، این پیام را به خارج از کشور منتقل می‌کند که بانک مرکزی منابع و ابزار لازم برای مدیریت بازار را در اختیار دارد. او همچنین تأکید کرده است که انتخاب سقف 10 هزار دلار برای هر فرد، دلایل کارشناسی و راهبردی داشته و با ضوابط مبارزه با قاچاق ارز مرتبط است.

همتی این را هم گفته بود که این طرح برای تأمین نیاز‌های واقعی مردم طراحی شده و بسیاری از بانک‌ها فروش ارز را به‌صورت آنلاین انجام می‌دهند. به تأکید او، عرضه اسکناس تا زمانی که ضرورت داشته باشد، ادامه می‌یابد تا التهابات فروکش کند و بازار به ثبات برسد.

مدیریت بازار در برابر فشار‌های اقتصادی و روانی

در آخر اینکه، ادامه فروش ارز در بانک‌های عامل بخشی از رویکرد بانک مرکزی برای استفاده از ابزار‌های در اختیار خود در مواجهه با نوسانات بازار است؛ رویکردی که بر افزایش عرضه رسمی، پاسخ‌گویی به تقاضای خرد و جلوگیری از سوق‌یافتن متقاضیان به بازار غیررسمی تمرکز دارد.

در شرایطی که فشار‌های اقتصادی و انتظارات تورمی بر رفتار معامله‌گران اثر می‌گذارد، تداوم مداخله بانک مرکزی می‌تواند به مدیریت تقاضا کمک کند؛ هرچند میزان اثرگذاری این سیاست بر نرخ ارز به مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، انتظارات بازار و تحولات سیاسی نیز وابسته است.