به گزارش نسیم اقتصاد، خلیل رحیمی به مناسبت هفته ناشنوایان در گفت‌وگو با ایسنا، با تشریح آخرین وضعیت آموزش و تربیت مربیان زبان اشاره ایرانی در کشور، اظهار کرد: بر اساس آمارهایی که از سوی سازمان بهزیستی و شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی جمع‌آوری شده است، در حال حاضر 30 مدرس و مربی زبان اشاره ایرانی، 200 مترجم فعال و 700 نفر نیز در حال زبان‌آموزی هستند.

وی افزود: وجود تنها 30 مدرس زبان اشاره ایرانی در سطح کشور، در حالی که جمعیت ناشنوایان و کم‌شنوایان بیش از یک میلیون و 500 هزار نفر برآورد می‌شود، نشان‌دهنده فاصله بسیار عمیق و بحرانی میان ظرفیت موجود و نیاز واقعی جامعه هدف است.

رحیمی با اشاره به توزیع نامتوازن مربیان زبان اشاره در کشور، ادامه داد: آمارهای تفکیکی استان‌ها نشان می‌دهد که این نیروها عمدتاً در چند کلان‌شهر متمرکز هستند و در بسیاری از استان‌های کشور و مناطق کم‌برخوردار، تعداد مدرسان به صفر یا حداکثر یک نفر می‌رسد.

تدوین بسته معیار زبان اشاره ایرانی برای استانداردسازی آموزش

رئیس هیئت‌مدیره شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی درباره اقدامات انجام‌شده برای استانداردسازی و حرفه‌ای‌سازی آموزش زبان اشاره ایرانی نیز گفت: تدوین و چاپ متون آموزشی مرجع، از جمله کتاب «بسته معیار زبان اشاره ایرانی»، با نظارت شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی و با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی یکی از اصلی‌ترین گام‌ها در مسیر استانداردسازی این حوزه بوده است.

وی در همین راستا ادامه داد: چارچوب ارزیابی صلاحیت، نظام سنجش و اعطای گواهینامه معتبر حرفه‌ای در حال پیگیری و تثبیت نهایی است؛ سرفصل‌های آموزشی نیز بر پایه دستور زبان طبیعی زبان اشاره ایرانی، عناصر غیردستی و اصول اخلاق حرفه‌ای ترجمه طراحی شده‌اند.

چهار گروه در اولویت آموزش زبان اشاره ایرانی

رحیمی با تأکید بر نقش زبان اشاره ایرانی در دسترسی افراد ناشنوا و کم‌شنوا به آموزش، خدمات اجتماعی، درمان و ارتباطات روزمره، گفت: سیاست اصلی باید بر آموزش آشنایی با فرهنگ ناشنوایان و زبان اشاره ایرانی به شکل کاربردی و روزمره برای چهار گروه کلیدی متمرکز شود. خانواده‌های دارای فرزند ناشنوا، معلمان و مربیان مدارس استثنایی، کادر درمان، اورژانس، آتش‌نشانی و نیروی انتظامی و همچنین کارکنان باجه‌های ارائه خدمات عمومی در دستگاه‌های دولتی و بانک‌ها چهار گروه اصلی هستند که برای پوشش این گروه‌ها باید از زیرساخت‌های ملی ارتباط‌گری و دوره‌های متمرکز و منطقه‌ای استفاده شود.

آموزش خانواده‌ها باید از 6 ماهگی آغاز شود

رئیس هیئت‌مدیره شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی با اشاره به ضرورت آموزش زبان اشاره به خانواده‌های دارای کودک ناشنوا، اظهار کرد: این آموزش‌ها باید از «سنین طلایی مداخله پیش‌رس» یعنی از 6 ماهگی آغاز شود و در قالب کارگاه‌های حضوری، تعاملی و خانواده‌محور ارائه شود. با این حال، به دلیل ظرفیت بسیار محدود مدرسان در کشور و فعالیت مجموعاً 30 مدرس، درصد پوشش کشوری خانواده‌ها پایین است و بخش قابل توجهی از خانواده‌های دارای کودک ناشنوا هنوز به آموزش‌های استاندارد و متمرکز دسترسی پیدا نکرده‌اند؛ موضوعی که توسعه عاجل شبکه مربیان را ضروری می‌کند.

کمبود مربی متخصص؛ بحرانی در مناطق محروم و حوزه‌های تخصصی

رحیمی در ادامه این گفت‌وگو به کمبود شدید مربیان متخصص زبان اشاره ایرانی در کشور اشاره کرد و گفت: متأسفانه به دلیل اعمال سلیقه برخی مسئولان و مدیران ارگان‌های دولتی و تحمیل مدرسان شنوا، غیرتخصصی و فاقد تجربه که شناختی از هویت ناشنوا ندارند، زبان اشاره ایرانی تضعیف شده و هویت جامعه ناشنوایان نیز آسیب دیده است.

وی افزود: با این حال، با تلاش‌های شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی، اقدامات جدی برای احیا و زنده نگه‌داشتن هویت و فرهنگ ناشنوایان و همچنین معرفی و توانمندسازی افراد متخصص ناشنوا به جامعه هدف صورت گرفته است.

رئیس هیئت‌مدیره شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی، کمبود مربی متخصص را مسئله‌ای «بسیار شدید و ساختاری» دانست و اظهار کرد: این کمبود در استان‌های کم‌برخوردار و محروم و همچنین در حوزه‌های تخصصی از جمله مراجع قضایی و انتظامی، مراکز درمانی و اورژانس، حادتر است.

پیشنهاد تخصیص ردیف بودجه مستقل برای تربیت مربی

در همین راستا رحیمی با تأکید بر ضرورت ایجاد سازوکار پایدار برای توسعه شبکه مربیان زبان اشاره ایرانی، گفت: برای جبران این کمبود، تخصیص ردیف بودجه مستقل و مشخص جهت اجرای فراخوان‌های سراسری، برگزاری دوره‌های کشوری تربیت مربی و ارزیابی صلاحیت برای توسعه شبکه مربیان، با محوریت متقاضیان متخصص، پیشنهاد شده است.

هدف‌گذاری برای افزایش 100 درصدی ظرفیت تربیت مدرس و مترجم

به گفته وی، در حال حاضر 30 مدرس رسمی، 200 مترجم فعال و 700 فراگیر در حال زبان‌آموزی زبان اشاره ایرانی در سطح کشور فعالیت دارند. همچنین هدف کمی و اصلی سال آینده، افزایش 100 درصدی ظرفیت تربیت مدرس و مترجم رسمی زبان اشاره ایرانی و ارتقای متناسب پوشش آموزش خانواده‌های دارای کودک ناشنواست؛ این هدف باید با اولویت مناطق محروم و کم‌برخوردار دنبال شود.