حدود 15 سال است که دریای خزر به‌طور جدی در حال عقب‌نشینی است و در این مدت، چیزی حدود 24 هزار کیلومتر مربع از سطح آن کاهش یافته است.

 به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از خبرآنلاین، عباس محمدی، مدیر انجمن دیده‌بان کوهستان، می‌گوید: خزر در دهه‌های گذشته دوره‌های پیشروی و پسروی مختلفی داشته، اما عقب‌نشینی حدود 15 سال اخیر جدی بوده و نمی‌توان تمام آن را صرفاً با تغییرات اقلیمی توضیح داد.
 
او با اشاره به پژوهش‌های مشترک تعدادی از محققان روس و ایرانی می‌گوید بر اساس این تحقیقات، میزان تبخیر از سطح دریای خزر آن‌قدر افزایش پیدا نکرده که بتواند حجم فعلی کاهش آب را توضیح دهد. از سوی دیگر، میزان بارندگی در حوضه رودخانه ولگا که حدود 90 درصد آب دریای خزر را تأمین می‌کند، اساساً کاهش پیدا نکرده و حتی طی دو دهه اخیر بیشتر شده است.
 
محمدی عامل مهم‌تر را «مداخلات مستقیم انسانی» می‌داند و می‌گوید: «دستکاری‌های انسانی در این حوضه بزرگ، عامل اصلی پسرفت یا عقب‌نشینی دریای خزر است؛ از سدسازی گسترده گرفته تا انتقال آب، منحرف کردن مسیر رودخانه‌ها و افزایش بی‌رویه برداشت آب برای کشاورزی و امور صنعتی.»
 
مشروح این گفت‌وگو را با عنوان «خطر در کمین دریای خزر؛ پیش‌بینی عقب‌نشینی‌ها چقدر است؟/ سالانه حدود یک میلیون تن نفت وارد این دریا می‌شود/ «میانکاله» در خط مقدم پسروی» در خبرآنلاین بخوانید.
 
نمونه این وضعیت در ایران، سفیدرود است. به گفته محمدی، روی این رودخانه که در رساندن آب به خزر نقش دارد، ده‌ها سد ساخته شده است. کاهش ورودی رودخانه‌ها تنها حجم آب را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد؛ بلکه شوری مناطق ساحلی و زیست ماهیانی را که برای تخم‌ریزی و مهاجرت به رودخانه‌هایی مانند سفیدرود وابسته‌اند نیز تغییر می‌دهد.
 
از نگاه او، تغییر اقلیم را نمی‌توان نادیده گرفت، اما سیاست‌های آبی و مداخلات کشورهای منطقه نیز باید به‌طور جدی در بررسی علت عقب‌نشینی خزر دیده شوند.
 

لینک کوتاه

• 
• 
• 
• 
• 
•