بخش خصوصی؛ بازوی اجرایی دولت در تقویت اقتصاد کشور
نشست مشترک سه اتاق اصناف، بازرگانی و تعاون امروز سهشنبه، 3 شهریورماه...3 شهریور 1405
تابآوری شرکت های دانشبنیان در گرو شکل گیری اکوسیستم اقتصادی منسجم است
امیرکرمیان نویسنده، پژوهشگر و فعال حوزه اقتصاد دانشبنیان در مصاحبه اختصاصی با ایرنا تاکید کرد نوآوری به تنهایی ضامن بقا و پایداری شرکتهای دانشبنیان نیست.
به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از ایرنابازار، وی گفت: شرکتهای دانشبنیان برای عبور از بحرانهای اقتصادی و رسیدن به تابآوریپایدار، نیازمند یک اکوسیستم منسجم متشکل از دولت، دانشگاه، بانک، بیمه، صنعت و بخش خصوصی هستند؛ اکوسیستمی که در آن بازیگران مختلف نه صرفاً در کنار یکدیگر، بلکه در راستای یک هدف مشترک فعالیت کنند.
امیر کرمیان درباره نقش اکوسیستم اقتصادی در تابآوری شرکتهای دانشبنیان اظهار داشت: وقتی درباره شرکتهای دانشبنیان صحبت میکنیم، مفاهیمی مانند دانش، فناوری، نوآوری و رشد در مرکز توجه قرار دارند. بسیاری از این شرکتها از دانشگاهها، مراکز علمی، پارکهای علم و فناوری و مراکز دانشبنیان شکل میگیرند و در آغاز مسیر نیز ایدههای بسیار خوبی دارند.
بسیاری از ایدههای خوب به کسبوکارهای پایدار تبدیل نمیشوند
پژوهشگر و فعال حوزه اقتصاد افزود: تجربه چندین سال فعالیت و بررسی وضعیت شرکتهای دانشبنیان نشان میدهد که داشتن ایده خوب، فناوری مناسب و حتی تیم توانمند، به تنهایی تضمینکننده موفقیت نیست. شرکتهایی را میبینیم که با ایدههای بسیار ارزشمند فعالیت خود را آغاز کردهاند، اما در ادامه نتوانستهاند به موفقیت، فروش پایدار و توسعه دست پیدا کنند.
وی ادامه داد: در مقابل، شرکتهایی نیز وجود دارند که شاید فعالیت خود را با ظرفیتهای محدودتری آغاز کرده باشند، اما به دلیل برخورداری از ارتباط مناسب با بازار، منابع مالی، صنعت، دانشگاه و سایر بازیگران اکوسیستم، توانستهاند مسیر رشد خود را بهتر طی کنند.
کرمیان با بیان اینکه همین مسئله اهمیت اکوسیستم را نشان میدهد، گفت: نمیتوان انتظار داشت که صرفاً خود شرکت با نوآوری و تلاش داخلی بتواند به تنهایی به تابآوری، پایداری، توسعه بازار، افزایش فروش و حضور در بازارهای داخلی و خارجی برسد.
دانشگاه نقطه آغاز زنجیره دانشبنیان است
این پژوهشگر با اشاره به نقش دانشگاهها در شکلگیری شرکتهای دانشبنیان گفت: دانشگاهها، مراکز علمی، پارکهای علم و فناوری و مراکز دانشی، خاستگاه بخش مهمی از شرکتهای دانشبنیان هستند و نقش آنها در شکلگیری دانش، فناوری و نیروی انسانی متخصص بسیار مهم است.
وی افزود: اما مسیر از دانشگاه تا بازار باید یک مسیر پیوسته باشد. دانش تولیدشده باید بتواند به فناوری، فناوری به محصول و محصول به بازار تبدیل شود. اگر این زنجیره قطع شود، حتی بهترین ایدهها نیز ممکن است نتوانند ارزش اقتصادی ایجاد کنند.
دولت باید بستر مناسب فعالیت را ایجاد کند
کرمیان با تأکید بر نقش حاکمیت در این اکوسیستم اظهار داشت: دولت و دستگاههای حاکمیتی در حوزه قوانین، مقررات، مسائل حقوقی و سیاستگذاری نقش بسیار مهمی دارند. شرکت دانشبنیان برای رشد به محیطی نیاز دارد که در آن مقررات شفاف، باثبات و متناسب با شرایط فعالیت شرکتهای فناور وجود داشته باشد.
این فعال حوزه دانشبنیان ادامه داد: حمایت حاکمیت نباید صرفاً به حمایتهای مقطعی محدود شود، بلکه باید به سمت ایجاد زیرساختهایی حرکت کند که شرکت بتواند روی پای خود بایستد، بازار ایجاد کند و به یک بنگاه رقابتپذیر تبدیل شود.
بانکها باید از وامدهنده به شریک تجاری تبدیل شوند
پژوهشگر و فعال حوزه اقتصاد درباره نقش نظام بانکی نیز گفت: یکی از موضوعات مهمی که در بحث اکوسیستم اقتصادی شرکتهای دانشبنیان باید مورد توجه قرار گیرد، نقش بانکهاست. بانک نباید صرفاً به عنوان یک تسهیلاتدهنده و وامدهنده به شرکت دانشبنیان نگاه کند.
وی افزود: شرکت دانشبنیان در بسیاری از موارد داراییهای سنتی و وثیقههای معمول را ندارد و دارایی اصلی آن دانش، فناوری، نیروی انسانی و مالکیت فکری است. بنابراین مدل تأمین مالی این شرکتها نیز باید متناسب با ماهیت اقتصاد دانشبنیان طراحی شود.
این پژوهشگر تأکید کرد: بانکها میتوانند از یک وامدهنده صرف به یک شریک تجاری تبدیل شوند و در کنار شرکتهای دانشبنیان، مسیر رشد، توسعه بازار و تأمین مالی پایدار آنها را دنبال کنند.
بیمهها باید نقش مدیر ریسک را ایفا کنند
وی همچنین به نقش صنعت بیمه اشاره کرد و گفت: شرکتهای دانشبنیان با انواع مختلفی از ریسک مواجه هستند؛ از ریسک فناوری و تحقیق و توسعه گرفته تا ریسک بازار، قرارداد، سرمایهگذاری، صادرات و ریسکهای عملیاتی.
امیرکرمیان افزود: بنابراین بیمهها نیز نباید صرفاً به فروش خدمات بیمهای محدود شوند. صنعت بیمه میتواند به عنوان مدیر ریسک وارد اکوسیستم شود، ریسکهای مختلف شرکت را شناسایی و مدیریت کند و با ایجاد پوششهای مناسب، زمینه اطمینان بیشتر سرمایهگذاران و شرکای تجاری را فراهم آورد.
بخش خصوصی باید فناوری را به بازار متصل کند
کرمیان درباره نقش صنعت و بخش خصوصی نیز گفت: در نهایت، فناوری زمانی ارزش اقتصادی پیدا میکند که بتواند یک نیاز واقعی را پاسخ دهد. یکی از مهمترین چالشهای شرکتهای دانشبنیان، عبور از مرحله تولید فناوری و رسیدن به بازار است.
وی تصریح کرد: بخش خصوصی و صنایع بزرگ میتوانند با تعریف مسائل واقعی، به شرکتهای دانشبنیان فرصت دهند تا برای نیازهای موجود راهحل فناورانه ارائه کنند. از طرف دیگر، شرکت دانشبنیان نیز میتواند با ارائه راهحلهای نوآورانه، بهرهوری و رقابتپذیری صنعت را افزایش دهد.
اکوسیستم با «کنار هم بودن» شکل نمیگیرد
این فعال حوزه اقتصاد دانشبنیان در ادامه گفت: نکته مهم این است که آیا صرفاً کنار هم بودن دانشگاه، دولت، بانک، بیمه و بخش خصوصی میتواند ما را به موفقیت برساند؟ آنچه اهمیت دارد «کنار هم بازی کردن» و حرکت در راستای یک هدف مشترک است. اگر هر یک از بازیگران صرفاً وظیفه خود را به صورت جزیرهای انجام دهد، اکوسیستم واقعی شکل نمیگیرد. اکوسیستم زمانی معنا پیدا میکند که همه این بازیگران در راستای یک هدف مشترک و با تعریف نقش مشخص، با یکدیگر همکاری کنند.
وی تأکید کرد: دانشگاه، دولت، بانک، بیمه، صنعت و بخش خصوصی باید بدانند در زنجیره ارزش شرکت دانشبنیان چه نقشی دارند و چگونه میتوانند در کنار سایر بازیگران، هدف مشترک یعنی ایجاد تابآوری، پایداری و رشد را محقق کنند.
نوآوری آغاز حرکت است، اما الزاماً به پایداری نمیرسد
امیر کرمیان مهمترین پیام کتاب «تابآوری» را اینگونه بیان کرد: نوآوری آغاز حرکت و نقطه شروع یک شرکت دانشبنیان است، اما الزاماً ما را به پایداری نمیرساند. آن چیزی که شرکت را به تابآوری و پایداری میرساند، حضور در یک بستر اکوسیستمی است؛ بستری که همه عوامل آن درگیر باشند و بتوانند در یک مسیر مشخص و هدفمند با یکدیگر همکاری کنند.
وی افزود: زمانی میتوان گفت یک شرکت به سطح مناسبی از پایداری رسیده است که نتیجه آن را در شاخصهای واقعی بازار ببینیم؛ اینکه آیا محصول یا خدمت شرکت مورد استقبال بازار قرار گرفته، آیا توانسته مسئلهای واقعی را حل کند، آیا فروش پایدار ایجاد کرده، آیا وارد بازارهای بینالمللی شده و آیا توانسته سهمی از بازارهای صادراتی به دست آورد.
شرکت دانشبنیان موفق باید اکوسیستمساز شود
این پژوهشگر با اشاره به اهمیت اکوسیستمسازی گفت: یکی از مهمترین شاخصهای موفقیت یک شرکت دانشبنیان این است که از یک بازیگر صرف به یک اکوسیستمساز تبدیل شود.
کرمیان ادامه داد: شرکت دانشبنیان در داخل کشور باید بتواند شبکهای از دانشگاه، صنعت، سرمایهگذار، تأمینکننده و مشتری ایجاد کند و در سطح بینالمللی نیز بتواند در قالب شبکههای تجاری و فناوری، اکوسیستم خود را توسعه دهد.
وی گفت: این موضوع میتواند یکی از بالاترین سطوح بلوغ یک شرکت دانشبنیان باشد؛ یعنی شرکتی که نه تنها خودش پایدار است، بلکه به پایداری سایر اجزای زنجیره ارزش نیز کمک میکند.
وی خاطرنشان کرد: شرکتهای دانشبنیان در یک صنعت یا صنف خاص فعالیت نمیکنند و حوزه فعالیت آنها بسیار گسترده است. بنابراین شاخص ارزیابی تابآوری نیز باید این ظرفیت را داشته باشد که در حوزههای مختلف فناوری و صنعت مورد استفاده قرار گیرد و متناسب با ویژگیهای هر حوزه توسعه یابد.
تابآوری شرکتها بخشی از تابآوری اقتصاد کشور است
این فعال حوزه دانشبنیان در پایان گفت: اگر بخواهیم اقتصاد دانشبنیان در کشور به یک بخش پایدار و اثرگذار تبدیل شود، باید نگاه خود را از حمایت صرف از شرکتها به سمت ساختن یک اکوسیستم اقتصادی تغییر دهیم.
وی تأکید کرد: شرکت دانشبنیان میتواند با یک ایده و فناوری بسیار خوب آغاز کند، اما تبدیل ایده به محصول، محصول به بازار، بازار به درآمد و درآمد به یک کسبوکار پایدار، نیازمند همکاری مجموعهای از بازیگران است.
کرمیان افزود: در نهایت، دانش و نوآوری موتور حرکت شرکت دانشبنیان است، اما اکوسیستم اقتصادی منسجم زیرساخت تابآوری و پایداری آن محسوب میشود. اگر دولت، دانشگاه، بانک، بیمه، صنعت و بخش خصوصی در راستای یک هدف مشترک حرکت کنند، شرکتهای دانشبنیان نه تنها میتوانند از بحرانها عبور کنند، بلکه ظرفیت تبدیل شدن به بازیگران اصلی رشد اقتصادی، توسعه فناوری، افزایش بهرهوری و حضور در بازارهای منطقهای و بینالمللی را خواهند داشت.
لینک کوتاه
نظرات شما