به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از ایبنا؛ در جهانی که وزن اقتصاد‌های نوظهور دیگر در حاشیه نظم مالی بین‌الملل تعریف نمی‌شود، بریکس به یکی از مهم‌ترین میدان‌های بازطراحی مناسبات پولی و بانکی تبدیل شده است. داده‌های رسمی نشان می‌دهد اعضای بریکس امروز حدود 49 درصد جمعیت جهان، 39 درصد تولید ناخالص داخلی جهان و 23 درصد تجارت بین‌المللی را نمایندگی می‌کنند؛ ظرفیتی که در صورت اتصال عملیاتی شبکه‌های پرداخت، گسترش استفاده از ارز‌های ملی و فعال شدن بانک توسعه جدید بریکس، می‌تواند بخشی از وابستگی کشور‌های عضو به مسیر‌های مالی سنتی و تحریم‌پذیر را کاهش دهد.

بانک توسعه جدید بریکس تا کنون 42.9 میلیارد دلار تأمین مالی تصویب‌شده برای پروژه‌های زیرساختی و توسعه پایدار ثبت کرده است؛ عددی که برای ایران، در صورت نهایی شدن عضویت، فقط یک ظرفیت مالی نیست، بلکه می‌تواند به اهرمی برای تأمین مالی پروژه‌های توسعه‌ای در شرایط محدودیت خارجی تبدیل شود.

حضور دو روزه هیئت ایرانی به ریاست عبدالناصر همتی در نشست رؤسای بانک‌های مرکزی در جیپور هند، از همین زاویه اهمیت پیدا می‌کند. همتی در سخنان خود تصریح کرد که بریکس باید از گفت‌و‌گو‌های کلی عبور کند و به سمت «زیرساخت‌های عملیاتی، امن و پایدار» برای پرداخت‌ها و تسویه‌های فرامرزی برود؛ این پیشنهاد در روز دوم نشست با تأکید بر ایجاد کریدور مالی اختصاصی بریکس، اتصال شبکه‌های پرداخت ملی و گسترش استفاده از ارز‌های ملی بیان شد. هم‌زمان، پیگیری عضویت ایران در بانک توسعه جدید بریکس نیز به‌عنوان مسیری برای گسترش تأمین مالی پروژه‌های توسعه‌ای و تقویت پیوند‌های سرمایه‌گذاری میان اعضا مطرح شد؛ موضوعی که رسانه‌های بین‌المللی نیز آن را در چارچوب تلاش ایران برای کاهش اتکا به دلار و توسعه همکاری‌های پولی دوجانبه و چندجانبه بازتاب دادند.

اهمیت این رویکرد زمانی پررنگ‌تر می‌شود که اقتصاد ایران در ماه‌های اخیر از یک سو با فشار‌های بیرونی، جنگ و محدودیت‌های تجاری مواجه بوده و هم‌زمان بانک مرکزی سیاست‌های کنترل رشد نقدینگی، افزایش نسبت سپرده قانونی برخی بانک‌ها، محدودیت رشد ترازنامه را برای مهار شتاب تورم به کار گرفته است. در چنین فضایی، دستور کار بریکس برای ایران صرفاً یک موضوع دیپلماتیک نیست؛ حلقه‌ای از همان زنجیره سیاستگذاری است که از مهار تورم و حفظ ذخایر ارزی تا تأمین مالی تولید و کاهش ریسک مبادلات خارجی امتداد پیدا می‌کند.

ابوالفضل کوده‌ئی، معاون بین‌الملل بانک مرکزی نیز همین مسیر را توضیح می‌دهد. از نگاه او، پیشنهاد ایران برای ایجاد کریدور مالی مستقل بریکس با محوریت اتصال شبکه‌های پرداخت ملی، یکی از مهم‌ترین ابتکارات مطرح‌شده در نشست بوده و با استقبال اعضا مواجه شده است. کوده‌ئی تأکید دارد که دستور کار ایران در بریکس بر چند محور شامل پرداخت‌های فرامرزی، استفاده از ارز‌های ملی، فناوری‌های نوین مالی، امنیت سایبری، تأمین مالی پایدار و پیگیری عضویت در بانک توسعه جدید استوار است.

کوده‌ئی درباره اجلاس بریکس و حضور بانک مرکزی ایران در این رویداد گفت: نشست روسای بانک‌های مرکزی و وزرای دارایی کشور‌های عضو بریکس در 21 و 22 مرداد ماه در جیپور هند برگزار شد که در این رویداد عبدالناصر همتی؛ رئیس کل بانک مرکزی با سرپرستی هیاتی در این نشست شرکت کرد. 

وی بیان کرد: وزرای دارایی و روسای بانک مرکزی کشور‌های عضو بریکس در این رویداد شرکت کردند وعلاوه بر سخنرانی در این نشست ملاقات‌های دوجانبه‌ای نیز با همتایان خود از کشور‌های عضو بریکس داشتند.

معاون بین الملل بانک مرکزی با بیان اینکه در نشست بریکس کشور‌های عضو راهکار‌های تقویت همکاری در زمینه موضوعات مالی، بانکی، تجارت و سرمایه گذاری را مورد بحث و بررسی قرار دادند، افزود: رئیس کل بانک مرکزی ایران نیز دو سخنرانی در روز‌های چهارشنبه و پنج‌شنبه ایراد کرد و مهم‌ترین پیشنهاد و توصیه‌ای که رئیس کل بانک مرکزی در سخنرانی اول مطرح کرد، تبدیل گفت‌و‌گو‌های سیاستی به ابتکارات عملی و سازکار‌های اجرایی بود یعنی کشور‌های عضو بریکس در کنار طرح موضوعات سیاستی، بستر‌ها و ساختار‌هایی را برای عملیاتی شدن این پیشنهادات و گفت‌و‌گو‌ها فراهم آورند. 

کوده‌ئی اظهار کرد: از سوی دیگر اعضای بریکس موضوعات و موارد مربوط به همکاری‌های بانکی، مالی و اقتصادی خود را مطرح و کشور‌ها نظرات خود را تبیین کردند. 

وی با اشاره به مطرح شدن موضوع استفاده از ارز‌های ملی، ارز‌های دیجیتال بانک‌های مرکزی و نظام‌های ملی کشور‌ها در نشست بریکس گفت: موضوع ایجاد کریدور مالی مستقل در بین کشور‌های عضو بریکس پیشنهاد بسیارمهم ایران بود که از سوی دکتر همتی مطرح شد و در این خصوص اتصال شبکه‌های پرداخت ملی بین کشور‌های عضو بریکس مورد تاکید قرار گرفت. 

کوده‌ئی بیان کرد: موضوعی که در ملاقات‌های دوجانبه بین سایر کشور‌های عضو بریکس مطرح شد، توسعه همکاری‌های مالی در زمینه ایجاد زیرساخت‌های مالی عملیاتی امن و پایدار برای پرداخت و تسویه فرامرزی بوده است. 

وی افزود: همچنین ایران پیشنهاد داده که تجارب و اقدامات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در زمینه عملیاتی‌سازی راهکار‌ها را با دیگر کشور‌های عضو بریکس به اشتراک بگذارد و ایران در این زمینه پیشگام باشد. 

معاون بین الملل بانک مرکزی با بیان اینکه تاب آوری و پایداری اقتصاد کشور‌های عضو بریکس از دیگر موضوعات مطرح شده در این سفر بود، یادآور شد: در این اجلاس عضویت ایران در بانک توسعه نوین بریکس نیز پیگیری شد تا فرآیند کار با پیش برد قابل ملاحظه‌ای در این زمینه پیش رود. 

کوده‌ئی با اشاره به برگزاری دو نشست در حاشیه اجلاس بریکس با حضور هیات بانک مرکزی ایران گفت: در روز نخست اجلاس، نشست «نقش بانک توسعه‌ای نوین در بسیج سرمایه بخش خصوصی» برگزار شد و در روز دوم نیز نشست «رشد تاب‌آور اقتصاد‌های نوظهور» با مشارکت هیأت بانک مرکزی ایران برگزار شد.

کریدور مالی مستقل بریکس چه تاثیری بر اقتصاد ایران دارد؟

وی تصریح کرد: به طور کلی تاکید بانک مرکزی ایران در زمینه همکاری با کشور‌های عضو بریکس به صورت دو یا چندجانبه و تقویت چندجانبه گرایی در زمینه پرداخت‌های فرامرزی، استفاده از ارز‌های ملی، فناوری‌های نوین مالی، امنیت سایبری و تامین مالی پایدار بوده است.

معاون بین الملل بانک مرکزی درباره تاثیر کریدور مالی بر اقتصاد ایران باتوجه به تحریم‌ها و شرایط جنگی کشور توضیح داد: این پیشنهاد ابتکار ایران بوده که به بریکس به عنوان یک نهاد بین المللی کمک می‌کند و ایران نیز می‌تواند از مزایای این کریدور براساس رویکرد‌های آن در تعاملات مالی و بانکی استفاده لازم را داشته باشد. 

کوده‌ئی درباره نقش بانک توسعه نوین بریکس برای اقتصاد ایران و ایجاد فرصت از سوی این نهاد اظهار کرد: این بانک یک بانک توسعه‌ای نوین وابسته به بریکس است که در تمام دنیا می‌تواند در تامین مالی پروژه‌های توسعه‌ای کشور‌ها نقش داشته باشد.

وی تاکید کرد: به‌طور قطع با پیگیری و تحقق عضویت ایران در بانک توسعه‌ای نوین بریکس، کشورمان می‌تواند به‌عنوان عضو جدید نقش مؤثرتری ایفا کرده و از ظرفیت این بانک برای تأمین مالی پروژه‌ها بهره‌مند شود.

معاون بین‌الملل بانک مرکزی درباره نیاز به همکاری‌های همه جانبه بین تمام بخش‌های مرتبط با سیاست‌های اقتصادی کشور گفت: بانک مرکزی به عنوان یک نهاد مهم و تاثیرگذار در حوزه سیاستگذاری و بخش‌های اجرایی سیاست پولی نقش دارد و مابقی بخش‌ها و دستگاه‌های کشور نیز با بانک مرکزی هماهنگ و همراه هستند؛ چرا که در موضوع همکاری‌های بین‌المللی، ساختار کل کشور مطرح است و موضوع یک نهاد یا یک دستگاه یا یک بخش نیست، وقتی موضوع کلان کشور مطرح است بنابراین تمام بخش‌ها همراه و هماهنگ برای دفاع از منافع ملی ایران خواهند بود.

کوده‌ئی افزود: میزان منابع مالی اختصاص یافته از سوی بانک توسعه نوین بریکس بعد از عضویت در این بانک و هماهنگی‌های مورد نیاز برای آن مشخص خواهد شد، بعد از عضویت مکانیسم‌های تعریف شده‌ای برای بهره برداری از منابع بانک بریکس وجود دارد که قاعدتاً برخورداری از تسهیلات پروژه محور است و در چارچوب‌های تعریف شده طبق اساسنامه نهاد‌های مالی و بانک‌های توسعه‌ای تعریف می‌شود که متناسب با پروژه‌ها می‌توانند قابلیت استفاده داشته باشند. 

وی در پایان تاکید کرد: حضور بانک مرکزی ایران در نشست بریکس بسیارفعالانه و موثر بوده و در کنار پیشنهادات خوبی که رئیس کل بانک مرکزی ارائه داد و استقبال اعضای بریکس از آنها، امتیازات این نشست برای ایران بود، امیدواریم با پیگیری‌های بعدی شاهد شرایط بهتری در راستای اهداف بریکس بهره لازم را ببریم.