3 stars - based on 1 reviews

وزارت نیرو در روزهای سخت جنگ و گرمای بی‌سابقه تابستان 1405، با اجرای ده اقدام راهبردی - از بازسازی آب‌شیرین‌کن بونجی جاسک در کمتر از 24 ساعت و احیای شبکه‌های برق آسیب‌دیده تا مدیریت مصرف، توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها، گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر و هوشمندسازی شبکه - توانست از وقوع بحرانی فراگیر در شبکه آب و برق جلوگیری کند و تجربه‌ای ارزشمند برای مدیریت آینده این صنعت حیاتی به یادگار بگذارد.

به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از پایگاه اطلاع رسانی وزارت نیرو (پاون)، به نقل از روزنامه جمهوری اسلامی، جنگ، تنها میدان نبرد نظامی نیست، آزمونی بزرگ برای تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی کشور نیز محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، برق و آب به اندازه امنیت مرزها اهمیت پیدا می‌کنند، زیرا کوچک‌ترین اختلال در تأمین این دو خدمت اساسی می‌تواند زندگی میلیون‌ها شهروند را تحت تأثیر قرار دهد.
 
با آغاز حملات به برخی زیرساخت‌های کشور، یکی از نگرانی‌های اصلی کارشناسان، احتمال اختلال گسترده در شبکه برق و تأسیسات آبرسانی بود. وزارت نیرو از همان ساعات نخست، ستاد مدیریت بحران را فعال کرد و شرکت‌های تخصصی از جمله توانیر، برق منطقه‌ای، شرکت‌های توزیع، شرکت مدیریت منابع آب و آبفا به حالت آماده‌باش کامل درآمدند.
 
نکته قابل توجه این بود که بیشتر عملیات بازسازی در حالی انجام شد که برخی مناطق همچنان در شرایط ناامن قرار داشتند و کارکنان صنعت آب و برق عملاً در کنار نیروهای امدادی و خدماتی فعالیت می‌کردند.
 
شاخص‌ترین اقدام؛ بازگشت آب به بونجی جاسک در کمتر از یک شبانه‌روز
 
شاید شاخص‌ترین اقدام وزارت نیرو در روزهای جنگ، مدیریت بحران در آب‌شیرین‌کن بونجی جاسک باشد. در پی حمله به این مجموعه، ایستگاه پمپاژ آب دریا، تجهیزات برق، ترانسفورماتورها و بخشی از خطوط انتقال آسیب دید و آب‌شیرین‌کنی با ظرفیت تولید روزانه بیش از سه هزار مترمکعب آب از مدار خارج شد. نتیجه این حادثه می‌توانست قطع آب آشامیدنی حدود 10 هزار نفر از ساکنان بیش از 20 روستای غرب جاسک باشد، اما آنچه رخ داد، نمونه‌ای از مدیریت موفق بحران بود.
 
وزارت نیرو بلافاصله ستاد ویژه بازسازی را تشکیل داد. گروه‌های فنی از استان‌های همجوار به منطقه اعزام شدند، تجهیزات برق جایگزین شد، خطوط انتقال ترمیم گردید، پمپ‌های آسیب‌دیده تعمیر شدند و همزمان تانکرهای آبرسان برای جلوگیری از کمبود آب وارد عمل شدند. عملیات به صورت شبانه‌روزی ادامه یافت و در کمتر از 24 ساعت آب‌شیرین‌کن دوباره وارد مدار بهره‌برداری شد.
 
بازسازی برق در کوتاه‌ترین زمان ممکن
 
حملات جنگ تنها تأسیسات آب را هدف قرار نداد، بخش‌هایی از شبکه انتقال و توزیع برق نیز آسیب دید. وزارت نیرو با استفاده از گروه‌های واکنش سریع، شبکه برق را به صورت مرحله‌ای بازسازی کرد. یکی از مهم‌ترین اقدامات، تغییر آرایش شبکه برق بود، به این معنا که برق برخی مناطق از مسیرهای جایگزین تأمین شد تا عملیات تعمیر بدون قطع گسترده برق انجام شود. همزمان، ترانس‌های سیار، تجهیزات ذخیره و خطوط موقت وارد مدار شدند تا پایداری شبکه حفظ شود.
 
هنوز عملیات بازسازی جنگ به پایان نرسیده بود که وزارت نیرو وارد دومین میدان دشوار خود شد: مدیریت اوج مصرف برق در تابستان. تابستان امسال از چند جهت متفاوت بود؛ افزایش دمای هوا، رشد مصرف وسایل سرمایشی، کاهش تولید نیروگاه‌های برق‌آبی به علت افت بارندگی و ادامه ناترازی تولید و مصرف، فشار بی‌سابقه‌ای بر شبکه برق وارد کرد.
 
وزارت نیرو از ماه‌ها قبل برنامه تعمیرات اساسی نیروگاه‌ها را آغاز کرده بود. صدها واحد نیروگاهی تحت تعمیرات دوره‌ای قرار گرفتند، تجهیزات فرسوده تعویض شد، توربین‌ها بازسازی شدند و راندمان نیروگاه‌ها افزایش یافت. در کنار آن، نیروگاه‌هایی که در جریان جنگ آسیب دیده بودند نیز با سرعت وارد مدار شدند. اگر این تعمیرات انجام نمی‌شد، بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید برق کشور در روزهای اوج مصرف در دسترس نبود.
 
مدیریت مصرف به جای خاموشی گسترده
 
یکی از مهم‌ترین سیاست‌های وزارت نیرو در تابستان، کنترل مصرف به جای اعمال خاموشی‌های فراگیر بود. اجرای طرح کاهش مصرف در دستگاه‌های اجرایی، استفاده از کنتورهای هوشمند برای مشترکان پرمصرف، کنترل بار صنایع، همکاری با شهرک‌های صنعتی برای جابه‌جایی ساعات مصرف و اجرای تعرفه‌های تشویقی برای مشترکان کم‌مصرف، از جمله اقداماتی بود که فشار بر شبکه را کاهش داد.
 
اگر مدیریت بحران، هنر حفظ شرایط موجود در روزهای سخت است، توسعه زیرساخت‌ها هنر جلوگیری از تکرار بحران در آینده است. وزارت نیرو در کنار اقدامات فوری برای عبور از جنگ و مدیریت پیک تابستان، تلاش کرد طرح‌هایی را نیز پیش ببرد که آثار آنها در سال‌های آینده نمایان خواهد شد.
 
یکی از مهم‌ترین سیاست‌های وزارت نیرو طی سال‌های اخیر، حرکت به سمت استفاده از آب‌های نامتعارف، به‌ویژه آب دریا بوده است. در همین راستا، پروژه‌های متعددی در سواحل مکران، جاسک، بندرعباس، چابهار و دیگر مناطق جنوبی در دست اجرا یا بهره‌برداری قرار گرفته‌اند.
 
گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر و هوشمندسازی شبکه
 
ایران با بیش از 300 روز آفتابی در بسیاری از استان‌ها، یکی از مستعدترین کشورهای جهان برای تولید برق خورشیدی است. وزارت نیرو در ماه‌های گذشته قراردادهای متعددی برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی منعقد کرده و بخشی از آنها وارد مدار شده‌اند. همچنین توسعه کنتورهای هوشمند امکان مدیریت لحظه‌ای مصرف را فراهم کرده و در تابستان امسال آثار آن بیش از گذشته نمایان شد.
 
کاهش بارندگی در بسیاری از حوضه‌های آبریز، افت ورودی سدها و افزایش مصرف آب شرب، شرایط کم‌سابقه‌ای را ایجاد کرد. شرکت مدیریت منابع آب ایران با برنامه‌ریزی دقیق، ذخایر سدها را به‌گونه‌ای مدیریت کرد که ضمن تأمین آب شرب شهرهای بزرگ، نیاز بخش کشاورزی و صنعت نیز تا حد امکان پاسخ داده شود.
 
نقشه راه آینده؛ پنج اولویت برای وزارت نیرو
 
کارشناسان معتقدند تجربه موفق مدیریت بحران باید به سکویی برای توانمندسازی بلندمدت کشور در زمینه آب و برق تبدیل شود. مهم‌ترین اولویت‌ها عبارت‌اند از:
 
1. شتاب‌بخشی به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر با هدف افزایش سهم برق خورشیدی و بادی
 
2. توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها با اتصال به نیروگاه‌های خورشیدی برای کاهش هزینه تولید
 
3. هوشمندسازی کامل شبکه برق با گسترش کنتورهای هوشمند و تعرفه‌گذاری پلکانی
 
4. کاهش هدررفت آب با نوسازی خطوط انتقال آب
 
5. جذب سرمایه‌گذاری با ایجاد مشوق‌های اقتصادی و ثبات در سیاست‌گذاری
 
عملکرد وزارت نیرو در روزهای جنگ و تابستان 1405 را نمی‌توان صرفاً با تعداد خاموشی‌ها یا حجم ذخایر سدها سنجید. این وزارتخانه در یکی از دشوارترین مقاطع کشور، هم‌زمان با تهدیدهای امنیتی، کاهش بارندگی، ناترازی برق و افزایش شدید مصرف، توانست از تبدیل شدن مشکلات به بحرانی فراگیر جلوگیری کند. بازسازی سریع آب‌شیرین‌کن بونجی جاسک، احیای شبکه‌های برق آسیب‌دیده، آماده‌سازی نیروگاه‌ها برای اوج مصرف، مدیریت مصرف، توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها، گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر، هوشمندسازی شبکه، مدیریت منابع آب، تقویت خطوط انتقال و ارتقای پدافند غیرعامل، تنها بخشی از اقداماتی است که این کارنامه را شکل داده است.

لینک کوتاه
وزارت نیرو آب و برق

اخبار مرتبط

نظرات شما