به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی شرکت توانیر، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر با اشاره به افزایش دمای هوا و ورود موج گرما به کشور، اظهار کرد: از اواخر هفته گذشته موج گرمایی وارد کشور شد و مصرف برق را بیش از 6 هزار مگاوات، معادل حدود 9 تا 10 درصد، افزایش داد. طبیعتا در گرم‌ترین روزهای سال، تجهیزات سرمایشی بیشتر وارد مدار می‌شوند و همین موضوع موجب افزایش مصرف برق می‌شود.

او افزود: افزایش دمای هوا تنها موجب رشد مصرف برق نمی‌شود، بلکه بر بهره‌وری تجهیزات صنعت برق نیز تأثیر می‌گذارد. با افزایش درجه حرارت، راندمان نیروگاه‌ها کاهش پیدا می‌کند و بخشی از توان تولید صرف فرآیند خنک‌کاری تجهیزات می‌شود. بنابراین، گرمای هوا از یک سو با افزایش مصرف و از سوی دیگر با کاهش راندمان تولید، بر تراز انرژی و پایداری شبکه برق اثرگذار است.

یاقوتی با اشاره به گزارش‌های سازمان هواشناسی گفت: بر اساس گزارش‌های هواشناسی و پایش‌های انجام‌شده، گرما در سراسر کشور پایدار و فراگیر است و زمانی که همه نقاط کشور همزمان درگیر این شرایط می‌شوند، تامین برق با دشواری بیشتری همراه خواهد بود.

او ادامه داد: نسبت به سال گذشته شرایط تا حدودی بهتر بوده است. عوامل مختلفی در این زمینه مؤثر بوده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به تعدیل نسبی دما و آغاز دیرتر موج گرما، وضعیت منابع آبی، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف اشاره کرد. توسعه نیروگاه‌های خورشیدی که از سال گذشته به‌عنوان یک اقدام مؤثر آغاز شد، همچنان ادامه دارد و ظرفیت قابل توجهی از این نیروگاه‌ها وارد مدار شده است.

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر خاطرنشان کرد: اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف از جمله تعویض کولرها، پروژه‌های متعدد مدیریت مصرف و به‌ویژه هوشمندسازی شبکه برق، استفاده از تجهیزات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری برای پایش و مانیتورینگ انرژی، نقش موثری در مدیریت مصرف و افزایش پایداری شبکه ایفا کرده‌اند.

او تصریح کرد: مجموعه این اقدامات موجب شده است که برای حفظ پایداری شبکه همچنان به همکاری مردم نیاز داشته باشیم. البته همکاری مشترکان نیز تاکنون نقش بسیار مهمی در حفظ پایداری شبکه برق داشته است. صنایع، مشترکان اداری، تجاری، کشاورزی و همچنین مشترکان خانگی، هر یک در قالب برنامه‌های مدیریت مصرف با صنعت برق همکاری کرده‌اند و تلاش شده است محدودیت‌ها به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که کمترین تأثیر را بر فعالیت‌های اقتصادی و کسب‌وکارها داشته باشد.

یاقوتی اظهار کرد:  با توجه به اینکه احتمالاً در یکی دو هفتیه آینده همچنان با هوای بسیار گرم مواجه خواهیم بود، صرفه‌جویی در مصرف برق مهم‌ترین اقدامی است که می‌تواند برق پایدار و مطمئن را برای همه هموطنان فراهم کند.

او با تاکید بر ضرورت مدیریت مصرف افزود: مهم‌ترین نکته، دقت در مصرف برق است. لازم است وسایل برقی که مورد استفاده نیستند خاموش شوند. گاهی تلویزیون، تجهیزات صوتی و تصویری یا چراغ‌هایی بدون استفاده روشن می‌مانند و همین مواردی که به ظاهر ساده هستند، در مجموع می‌توانند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت و پایداری شبکه برق داشته باشند.

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر با اشاره به سهم بالای سامانه‌های سرمایشی در مصرف برق روزهای گرم سال گفت: استفاده از کولرها باید متناسب با نیاز باشد و تنظیم صحیح دمای ترموستات نیز نقش مهمی در کاهش مصرف برق دارد.

او درباره طرح تعویض کولرهای آبی اظهار کرد: با تغییر فناوری، راندمان تجهیزات نیز افزایش پیدا می‌کند. موتورهای جدید کولرهای آبی که با عنوان موتورهای BLDC یا موتورهای DC مجهز به آهنربای دائم شناخته می‌شوند، نسبت به موتورهای قدیمی حدود 50 درصد راندمان بیشتری دارند. به عنوان نمونه، اگر یک کولر آبی معمولی هفت‌هزار در دور کند حدود 4 تا 5 آمپر و در دور تند حدود 8 تا 9 آمپر جریان مصرف کند، در کولرهای مجهز به این فناوری این میزان تقریباً به نصف کاهش پیدا می‌کند؛ به‌طوری که مصرف 4 آمپری به حدود 2 آمپر و حتی کمتر از آن می‌رسد.

یاقوتی ادامه داد: این فناوری علاوه بر کاهش مصرف برق، سرمایش بیشتری نیز ایجاد می‌کند. همچنین به دلیل برخورداری از سامانه کنترل هوشمند، میزان تبخیر آب را متناسب با دمای محیط و ترموستات داخلی تنظیم می‌کند و با بررسی شاخص‌های مختلف، بهترین شرایط عملکرد را انتخاب می‌کند. در نتیجه، علاوه بر کاهش مصرف برق، در مصرف آب نیز صرفه‌جویی می‌شود و این فناوری به‌عنوان یکی از رویکردهای مؤثر در حوزه تجاری‌سازی و بهینه‌سازی مصرف انرژی مطرح است.

یاقوتی درباره اجرای طرح تعویض کولرهای آبی در کشور اظهار کرد: این طرح در استان‌هایی که استفاده از کولر آبی در آن‌ها رایج است، در حال اجراست و طبیعتاً در مناطق جنوبی کشور به دلیل شرایط اقلیمی از این نوع فناوری استفاده نمی‌شود. هم‌اکنون این طرح در استان‌هایی مانند یزد و کرمان در حال اجراست.

وی ادامه داد: برنامه‌ریزی انجام‌شده برای امسال تعویض حدود یک میلیون دستگاه کولر آبی بوده است. اینکه در حال حاضر به این عدد رسیده‌ایم یا خیر، نیازمند بررسی آمار نهایی است، اما اجرای طرح آغاز شده، بسترهای لازم استقرار یافته و سکوی تعویض، ویژگی‌ها و پلتفرم مربوط به آن نیز ایجاد شده است و روند اجرا در حال پیشرفت است.

خاموشی‌ روزهای گذشته ناشی از حوادث شبکه

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر درباره نحوه ثبت درخواست متقاضیان گفت: هموطنانی که تمایل به استفاده از این طرح دارند، باید از طریق سامانه‌های مربوطه اقدام کنند. در حال حاضر پلتفرم «برق من» بیشترین پوشش را به‌ویژه در تهران دارد و علاوه بر آن، پلتفرم‌هایی مانند «آچاره» نیز این فرآیند را دنبال می‌کنند. متقاضیان پس از ثبت درخواست و وارد کردن شناسه قبض، اطلاعات خود را ثبت می‌کنند و متناسب با زمان‌بندی و موجودی تجهیزات، فرآیند تعویض انجام می‌شود.

او در ادامه درباره خاموشی‌های اخیر اظهار کرد: اگر منظور خاموشی‌های روزهای گذشته باشد، بخشی از آن‌ها ناشی از حوادث شبکه بوده است، اما از ابتدای هفته جاری و همزمان با افزایش دمای هوا، خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده نیز اعمال شده است. اطلاع‌رسانی این خاموشی‌ها از طریق نرم‌افزار «برق من» انجام می‌شود و مشترکان می‌توانند در بخش «خاموشی‌های من» وضعیت محل خود را مشاهده کنند. همچنین اگر خاموشی ناشی از تعمیرات شبکه یا محدودیت‌های تامین برق باشد، اطلاعات آن در همین سامانه درج می‌شود.

یاقوتی ادامه داد: علاوه بر سامانه «برق من»، مشترکان می‌توانند از طریق ربات «بله» نیز اطلاعات مربوط به خاموشی‌های خود را دریافت کنند. کافی است اطلاعات مورد نیاز را در این سامانه وارد کنند تا زمان خاموشی احتمالی نمایش داده شود. همچنین خدمات مبتنی بر کد USSD نیز در مرحله آزمایش قرار دارد و در آینده برای مشترکان فعال خواهد شد.

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر درباره تداوم برنامه مدیریت بار گفت: ادامه اجرای این برنامه به دو عامل اصلی یعنی دمای هوا و میزان مصرف برق بستگی دارد. اگر بتوانیم تنها حدود پنج درصد از مصرف برق را کاهش دهیم، قطعا ادامه این محدودیت‌ها ضرورتی نخواهد داشت. همچنین اگر دمای هوا تعدیل شود، این موضوع نیز به کاهش مصرف و بهبود شرایط شبکه کمک خواهد کرد. در حال حاضر نیروگاه‌ها و شبکه برق کشور با حداکثر ظرفیت در حال فعالیت هستند.

تعیین برنامه خاموشی‌ها در آینده

او تصریح کرد: برنامه خاموشی‌ها همواره پس از بررسی شرایط شبکه و نتایج حاصل از پایش‌ها تعیین می‌شود. در حال حاضر برنامه خاموشی دو روز آینده اعلام شده است و مشترکان می‌توانند از طریق سامانه‌های اطلاع‌رسانی از زمان احتمالی خاموشی مطلع شوند.

یاقوتی خاطرنشان کرد: با توجه به تداوم گرمای هوا، به نظر می‌رسد خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده همچنان ادامه داشته باشد. البته شرایط در همه مناطق کشور یکسان نیست و برخی مناطق به‌ویژه در جنوب کشور، ویژگی‌های خاص خود را دارند؛ از این رو میزان و نحوه اعمال محدودیت‌ها متناسب با شرایط هر منطقه متفاوت خواهد بود.

او با اشاره به مدت زمان خاموشی‌ها گفت: در بخش عمومی، مدت خاموشی برنامه‌ریزی‌شده حداکثر دو ساعت است. البته زمانی که یک فیدر خانگی از مدار خارج می‌شود، مراکز تجاری و سایر مشترکانی که روی همان فیدر قرار دارند نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر افزود: برای بخش‌های مختلف از جمله صنعت، کشاورزی و ادارات برنامه‌های مستقلی تدوین شده است. هر یک از این بخش‌ها متناسب با ویژگی‌های مصرف خود، برنامه مدیریت بار جداگانه دارند. در بخش مشترکان خانگی، تفکیک کامل مصرف امکان‌پذیر نیست، اما برای مشترکان پرمصرف که به تجهیزات هوشمند مجهز هستند، برنامه‌های متفاوتی پیش‌بینی شده است.

او اظهار کرد: اطلاع‌رسانی خاموشی‌ها دو روز پیش از اجرا انجام می‌شود. در سامانه «برق من» اعلان مربوط به خاموشی برای مشترکان نمایش داده می‌شود. همچنین مدیران ساختمان‌ها نیز شناسایی شده‌اند و به‌عنوان بخشی از شبکه اطلاع‌رسانی صنعت برق، دو روز پیش از اجرای برنامه، از خاموشی احتمالی مطلع خواهند شد.

برنامه مدیریت مصرف در شهرک‌های صنعتی

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر با اشاره به برنامه مدیریت مصرف برق در بخش صنعت اظهار کرد: در شهرک‌های صنعتی، برنامه مدیریت بار به گونه‌ای تنظیم شده است که مجموع محدودیت‌ها در طول هفته معادل دو روز باشد. البته یکی از این دو روز قابلیت انتقال به روزهای تعطیل، از جمله روز جمعه، را دارد و در این زمینه محدودیتی وجود ندارد.

او افزود: پیش از این نیز یک روز از برنامه مدیریت بار قابلیت انتقال به روزهای تعطیل را داشت، اما با توجه به شرایط موجود، برنامه‌ها به‌گونه‌ای تنظیم شده است که صنایع بتوانند با برنامه‌ریزی مناسب، بخشی از بار مصرف خود را جابه‌جا کنند.

یاقوتی ادامه داد: ویژگی بخش صنعت این است که در بسیاری از واحدها امکان جابه‌جایی بار مصرف وجود دارد؛ به این معنا که اگر برنامه‌ریزی لازم برای خطوط تولید انجام شود، می‌توان بخشی از مصرف را از یک روز به روز دیگر و حتی از یک ماه به ماه دیگر منتقل کرد، هرچند این موضوع در همه صنایع و همه فصول امکان‌پذیر نیست.

او با اشاره به مدیریت مصرف در بخش کشاورزی گفت: در بخش کشاورزی نیز برنامه‌ها به‌گونه‌ای تنظیم شده است که برق به‌صورت کامل قطع نشود، بلکه در بازه زمانی مشخصی محدودیت اعمال شود تا امکان انتقال مصرف به ساعات دیگر فراهم شود و در نهایت منحنی بار شبکه متعادل‌تر شود؛ به‌گونه‌ای که نه در ساعات اوج، بار بسیار زیادی به شبکه تحمیل شود و نه در ساعات دیگر با افت شدید مصرف مواجه باشیم.

برنامه ویژه برای مشترکان پرمصرف

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر درباره برنامه‌های مدیریت مصرف مشترکان پرمصرف اظهار کرد: در بخش اداری، برنامه‌های مشخصی برای کنترل مصرف وجود دارد و دستگاه‌های اجرایی موظف هستند در ساعات اداری، مصرف برق خود را حداکثر تا 70 درصد مصرف سال 1403 نگه دارند و در ساعات غیراداری نیز مصرف را به 30 درصد کاهش دهند.

او افزود: در صورتی که این الزامات رعایت نشود، ابتدا اخطار صادر می‌شود و در ادامه، محدودیت‌ها به‌صورت هوشمند اعمال خواهد شد. این فرآیند به طور کامل هوشمندسازی شده و علاوه بر آن، بازدیدهای میدانی نیز توسط ناظران انجام می‌شود. حتی در دستگاه‌ها افرادی از همان مجموعه مسئول نظارت هستند و گزارش‌های مربوطه نیز در سطح استانداری‌ها تهیه و ارسال می‌شود.

یاقوتی ادامه داد: در بخش خانگی نیز، به‌ویژه برای مشترکان پرمصرف، بهترین ابزار صنعت برق استفاده از تجهیزات هوشمند است. برای این دسته از مشترکان سقف مجاز مصرف تعریف شده و در صورتی که مصرف از این سقف فراتر رود، برق برای مدت کوتاهی به‌صورت هوشمند قطع می‌شود. اگر پس از برقراری مجدد برق، میزان مصرف کاهش یافته باشد، محدودیتی اعمال نخواهد شد، اما در صورت ادامه مصرف بالا، این فرآیند به‌صورت دوره‌ای تکرار خواهد شد.

چشم‌انداز توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر

او با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر اظهار کرد: برای اجرای یک برنامه بزرگ، طبیعی است که در ابتدای مسیر با چالش‌هایی مواجه باشیم، اما خوشبختانه بسیاری از این چالش‌ها برطرف شده است و امروز سرعت توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از مشکلات اولیه با تلاش همکاران رفع شده است.

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر افزود: روند توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر نسبت به سال گذشته بیش از پنج برابر رشد داشته و هم‌اکنون حدود 5 هزار مگاوات ظرفیت تجدیدپذیر، که عمدتا شامل نیروگاه‌های خورشیدی است، در سطح کشور ایجاد شده است. بخش قابل توجهی از مسائل مربوط به محل احداث نیروگاه‌ها، اتصال به شبکه و سایر الزامات اجرایی نیز برطرف شده و روند توسعه امیدوارکننده است.

او تصریح کرد: امیدواریم تا پایان سال ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور به 10 هزار مگاوات برسد. البته ظرفیت نصب‌شده با میزان تولید واقعی متفاوت است و تولید این نیروگاه‌ها به شرایط جوی بستگی دارد، اما در حال حاضر حدود 5 هزار مگاوات ظرفیت نیروگاهی به شبکه برق کشور اضافه شده است.

یاقوتی گفت: تمامی نیروگاه‌های تجدیدپذیر پس از اتصال به شبکه، برق تولیدی خود را به شبکه سراسری تزریق می‌کنند و این ظرفیت در اختیار کل شبکه قرار می‌گیرد. بخش عمده نیروگاه‌های احداث‌شده نیز در قالب نیروگاه‌های خورشیدی بزرگ‌مقیاس یا همان مزارع خورشیدی ایجاد شده‌اند و در حال بهره‌برداری هستند.

توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در مقیاس بزرگ

یاقوتی در ادامه با اشاره به نحوه توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در کشور اظهار کرد: نیروگاه‌های تجدیدپذیر عمدتا در قالب مزارع خورشیدی و در فضاهای بزرگ احداث می‌شوند و ظرفیت ایجادشده به صورت مستقیم به شبکه سراسری برق تزریق می‌شود. بنابراین، برق تولیدی این نیروگاه‌ها به بخش یا مشترک خاصی اختصاص ندارد، بلکه در اختیار کل شبکه قرار می‌گیرد.

او افزود: ظرفیت ایجادشده در حوزه نیروگاه‌های خورشیدی نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته و اکنون حدود 5 هزار مگاوات ظرفیت جدید به شبکه اضافه شده است. البته میزان تولید این نیروگاه‌ها متناسب با شرایط جوی تغییر می‌کند، اما ظرفیت نصب‌شده، ظرفیت ارزشمندی است که در افزایش توان تولید برق کشور نقش موثری ایفا می‌کند.

یاقوتی با بیان اینکه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر همچنان با جدیت دنبال می‌شود، خاطرنشان کرد: روند توسعه این نیروگاه‌ها امیدوارکننده است و برنامه‌ریزی انجام‌شده بر این اساس است که تا پایان سال ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور به 10 هزار مگاوات برسد.

او تاکید کرد: توسعه نیروگاه‌های خورشیدی یکی از راهکارهای مهم برای تقویت تولید برق و افزایش پایداری شبکه در بلندمدت است و این مسیر با سرعت بیشتری نسبت به گذشته ادامه خواهد یافت.