به گزارش نسیم اقتصاد، نیما میرزایی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا، با اشاره به تصویب دستورالعمل «صدور گواهی سپرده مدت‌دار ارزی ویژه سرمایه‌گذاری خاص» از سوی هیأت عالی بانک مرکزی، این ابزار را یکی از راهکار‌های مؤثر برای تأمین مالی ارزی بنگاه‌های تولیدی در شرایط محدودیت‌های بین‌المللی دانست و گفت: در شرایط تحریمی و زمانی که ارتباطات مالی بین‌المللی کشور به حداقل رسیده و عملاً امکان استفاده از فاینانس خارجی برای ورود ارز به کشور وجود ندارد، استفاده از ظرفیت منابع ارزی موجود در داخل کشور می‌تواند یکی از مسیر‌های راهگشا برای تأمین مالی طرح‌های توسعه‌ای، بازسازی واحد‌های تولیدی و همچنین تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌ها باشد.

وی افزود: البته بانک مرکزی در کنار این ابزار، برنامه‌های دیگری نیز برای تجهیز منابع ارزی در دست اجرا دارد که از جمله آنها می‌توان به صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی اشاره کرد که با هدایت بانک مرکزی و از طریق بازار سرمایه در حال عملیاتی شدن هستند. مجموعه این ابزار‌ها می‌تواند بخشی از نیاز تأمین مالی ارزی بنگاه‌های اقتصادی، به‌ویژه صنایع ارزآور را برطرف کند.

منابع ارزی جذب‌شده فقط در مسیر تولید هزینه می‌شود

میرزایی در پاسخ به این پرسش که ممنوعیت تبدیل ارز حاصل از گواهی سپرده به ریال تا چه اندازه می‌تواند بر استقبال سرمایه‌گذاران از این ابزار اثرگذار باشد، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین نقاط قوت این دستورالعمل، ممنوعیت تبدیل ارز حاصل از گواهی به ریال است؛ زیرا این موضوع باعث می‌شود منابع ارزی جذب‌شده دقیقاً در همان مسیری که برای آن پیش‌بینی شده، یعنی تأمین مالی ارزی طرح‌های مشخص سرمایه ثابت یا سرمایه در گردش، مورد استفاده قرار گیرد و از انحراف منابع جلوگیری شود.

وی ادامه داد: اگر امکان تبدیل این منابع به ریال وجود داشت، بخشی از فلسفه طراحی این ابزار از بین می‌رفت و علاوه بر ایجاد نگرانی درباره حفظ ارزش منابع، می‌توانست ریسک‌هایی را نیز برای نظام بانکی و فرآیند اجرای این ابزار ایجاد کند؛ بنابراین طبیعی بود که بانک مرکزی چنین محدودیتی را در دستورالعمل لحاظ کند تا منابع ارزی جمع‌آوری‌شده مستقیماً در خدمت تولید، توسعه و افزایش ظرفیت بنگاه‌های اقتصادی قرار گیرد. در واقع، این منابع از ابتدا برای اجرای یک طرح مشخص جذب می‌شوند و تا پایان همان مسیر نیز باید در خدمت همان پروژه باقی بمانند؛ موضوعی که شفافیت مصرف منابع را افزایش می‌دهد.

این کارشناس بازار‌ سرمایه افزود: بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، متقاضی، بانک عامل و ضامن نیز مجاز به تبدیل منابع ارزی حاصل از صدور گواهی به ریال نیستند و این منابع باید تا پایان فرآیند، ماهیت ارزی خود را حفظ کنند که این سازکار باعث می‌شود منابع جذب‌شده بدون آنکه در مسیر‌های واسطه‌ای یا معاملات غیرمولد قرار گیرند، مستقیماً در اختیار بخش واقعی اقتصاد قرار بگیرند و کارایی بیشتری در تأمین مالی تولید داشته باشند.

هدایت ارز‌های راکد به تولید، بورس را هم منتفع می‌کند

میرزایی درباره آثار این ابزار بر بازار سرمایه نیز گفت: اگر از منظر بازار سرمایه به موضوع نگاه کنیم، هر اقدامی که به افزایش تولید و توسعه ظرفیت شرکت‌ها منجر شود، در نهایت به نفع بورس خواهد بود.

وی افزود: بازار سرمایه زمانی بزرگ‌تر و عمیق‌تر می‌شود که حجم تولید شرکت‌ها افزایش پیدا کند. هرچه نقدینگی موجود در دارایی‌های غیرمولد، مانند ارز و طلای خانگی، به سمت اجرای طرح‌های توسعه‌ای و افزایش تولید هدایت شود، ارزش افزوده بیشتری در اقتصاد ایجاد خواهد شد و در نتیجه ارزش بازار شرکت‌های بورسی نیز افزایش پیدا می‌کند.

این کارشناس بورس ادامه داد: بخش قابل توجهی از شرکت‌های بزرگ بازار سرمایه، شرکت‌های صادرات‌محور هستند. اگر این شرکت‌ها بتوانند از طریق ابزار‌هایی مانند گواهی سپرده ارزی، منابع مورد نیاز برای اجرای طرح‌های توسعه‌ای یا تأمین سرمایه در گردش خود را فراهم کنند، در بلندمدت ظرفیت تولید، سودآوری و ارزش آنها نیز افزایش خواهد یافت و سهامداران نیز از این روند منتفع خواهند شد.

سود قطعی؛ نقطه قوت گواهی سپرده ارزی است

میرزایی درباره تعیین سود قطعی برای گواهی سپرده ارزی نیز اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این ابزار نسبت به نگهداری اسکناس ارز، برخورداری از سود قطعی است. افرادی که ارز را به‌صورت فیزیکی نگهداری می‌کنند، از محل نگهداری آن هیچ بازدهی کسب نمی‌کنند، در حالی که ارزش واقعی دلار نیز تحت تأثیر تورم جهانی به مرور زمان کاهش می‌یابد.

وی افزود: در گواهی سپرده ارزی، سرمایه‌گذار علاوه بر حفظ دارایی خود به ارز، از سود قطعی تعیین‌شده در زمان انتشار گواهی نیز بهره‌مند می‌شود. هرچند ممکن است این بازدهی در مقایسه با برخی سرمایه‌گذاری‌ها چندان بالا نباشد، اما دریافت سود ارزی در کنار حفظ اصل دارایی، این ابزار را نسبت به نگهداری ارز فیزیکی جذاب‌تر می‌کند.

این کارشناس بورس در پایان تأکید کرد: نگهداری ارز به‌صورت اسکناس همواره با هزینه‌ها و ریسک‌های خاص خود همراه است، اما گواهی سپرده ارزی علاوه بر ایجاد بازده، منابع را در مسیر تأمین مالی طرح‌های مشخص تولیدی قرار می‌دهد. همچنین بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، بانک ضامن متعهد پرداخت سود سپرده و بازپرداخت اصل مبلغ بازخرید گواهی در سررسید است؛ موضوعی که می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران را نسبت به استفاده از این ابزار جدید تأمین مالی افزایش دهد.