به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از پایگاه خبری پژوهشگاه نیرو، "امیر اکبری گرکانی" عضو هیئت علمی گروه پژوهشی سازه‌های صنعت برق پژوهشگاه نیرو، گفت: با توجه به برنامه احداث حدود 285 کیلومتر خط انتقال جدید در استان گیلان (شامل 951 دکل)، استفاده از فناوری اختلاط عمیق خاک،  تنها در یک‌سوم خطوط پیش‌بینی‌شده می‌تواند بیش از 600 میلیارد ریال صرفه‌جویی اقتصادی -بر مبنای قیمت‌های سال 1403- برای صنعت برق کشور به همراه داشته باشد.

وی با اشاره به دستاوردهای پروژه "بررسی فنی و اقتصادی روش‌های نوین در اجرای فونداسیون خطوط انتقال در استان گیلان با استفاده از شمع‌های تثبیتی به روش اختلاط عمیق (DSM) و اجرای سه نمونه پایلوت" اظهار کرد: این پروژه به سفارش شرکت برق منطقه‌ای گیلان در دستور کار قرار گرفت و در سال 1404 به عنوان پروژه پژوهشی برتر وزارت نیرو و پژوهشگاه نیرو انتخاب شد.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه نیرو افزود: هدف اصلی از انجام این طرح، ارزیابی استفاده از شمع‌های تثبیتی به روش اختلاط عمیق به عنوان راهکاری فنی، اقتصادی و قابل اطمینان برای احداث فونداسیون دکل‌های خطوط انتقال نیرو در شرایط ژئوتکنیکی خاص استان گیلان بود. در این راستا، علاوه بر مطالعات مهندسی، سه نمونه پایلوت در مقیاس واقعی اجرا و تحت آزمون‌های بارگذاری فشاری و کششی قرار گرفت.

وی با اشاره به وجود خاک‌های مسئله‌دار، سطح بالای آب زیرزمینی و مناطق باتلاقی در گیلان، گفت: این شرایط می‌تواند موجب کاهش ظرفیت باربری و پایداری فونداسیون دکل‌ها شود؛ بنابراین بررسی و به‌کارگیری فناوری‌های نوین در این حوزه یک ضرورت است.  

این محقق پژوهشگاه نیرو، مهم‌ترین ویژگی پروژه را عبور از مرحله مطالعات نظری و ورود به مرحله اجرا و ارزیابی میدانی دانست و افزود: در این طرح، چهار روش شامل شمع اختلاط عمیق، شمع سازه‌ای، ریزشمع و شمع مارپیچ از جنبه‌های فنی، اقتصادی و اجرایی مقایسه شد. همچنین برای نخستین بار در خطوط انتقال استان گیلان، سه نمونه شمع اختلاط عمیق در ابعاد واقعی اجرا و آزمایش شد که نتایج آن عملکرد مطلوب این فناوری را تأیید کرد.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه نیرو ادامه داد: در قالب این پروژه، چارچوب‌های تحلیلی، دستورالعمل‌های طراحی، نمودارهای عملکردی و نقشه پهنه‌بندی کاربرد این فناوری در مسیر خطوط انتقال استان گیلان تهیه شد و قابلیت استفاده از ستون‌های اختلاط عمیق برای هر دکل به صورت مجزا مورد ارزیابی قرار گرفت.

وی با بیان اینکه این پروژه با اعتبار 700 میلیون تومان اجرا شده است، اظهار داشت: تمامی مراحل مطالعاتی، طراحی، اجرای پایلوت، آزمون‌های میدانی و تهیه مستندات فنی در چارچوب این اعتبار انجام شد و پروژه با پیشرفت فیزیکی 100 درصد به پایان رسید و مورد تأیید رسمی کارفرما قرار گرفت.

وی درباره نتایج اقتصادی طرح عنوان داشت: مطالعات نشان داد جایگزینی فونداسیون‌های متداول با سیستم مبتنی بر شمع‌های اختلاط عمیق می‌تواند نسبت منفعت به هزینه (B/C) حداقل 1.72 را ایجاد کند؛ به این معنا که حدود 72 درصد صرفه‌جویی اقتصادی در هزینه‌های احداث یا مقاوم‌سازی فونداسیون دکل‌ها قابل دستیابی است. لذا با توجه به برنامه احداث حدود 285 کیلومتر خط انتقال جدید شامل 951 دکل در استان گیلان، استفاده از این فناوری تنها در یک‌سوم خطوط پیش‌بینی‌شده می‌تواند بیش از 600 میلیارد ریال صرفه‌جویی اقتصادی (بر مبنای قیمت‌های سال 1403) برای صنعت برق کشور به همراه داشته باشد.

وی تأکید کرد: نتایج این پروژه می‌تواند به عنوان مبنایی برای تصمیم‌گیری در طرح‌های توسعه آتی شبکه انتقال برق استان گیلان مورد استفاده قرار گیرد و زمینه بهره‌گیری گسترده‌تر از فناوری اختلاط عمیق خاک را فراهم سازد.

اکبری گرکانی در پایان با قدردانی از شرکت برق منطقه‌ای گیلان، پژوهشگاه نیرو و تمامی همکاران علمی و اجرایی مشارکت‌کننده در این طرح اظهار داشت: انتخاب این پروژه به عنوان پروژه پژوهشی برتر وزارت نیرو و پژوهشگاه نیرو، بیانگر اهمیت توسعه راهکارهای نوین مهندسی برای رفع چالش‌های زیرساختی صنعت برق کشور است و امیدواریم نتایج آن زمینه‌ساز استفاده گسترده‌تر از این فناوری در پروژه‌های توسعه و مقاوم‌سازی شبکه انتقال برق کشور باشد.

اختلاط عمیق خاک یا DSM  یکی از روش های کاربردی  بهسازی خاک در جهان است که با استفاده از تزریق مواد پایدار کننده ای نظیر سیمان یا آهک با استفاده از یک حفار با محور توخالی به صورت مکانیکی در خاک، باعث تولید ستون های خاک سیمانی و اصلاح مشخصات خاک می گردد.