به گزارش نسیم اقتصاد به نقل از ایرنا، معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی در گزارشی به تشریح وضعیت و شرایط کلی بازار مسکن و آخرین وضعیت اجرای طرح‌های حمایتی مسکن و اقدامات انجام شده در این زمینه پرداخت.

با توجه به شرایطی که در اقتصاد کلان کشور حاکم است و با وجود بخشی از محدودیت‌ها و دشواری‌ها در اجرا، بر اساس گزارش ارایه شده، روند صدور پروانه ساختمانی و شروع ساخت و تکمیل واحدها، تسهیلگری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها، همگی از جدیت و تلاش این وزارتخانه برای عمل به تعهد در بخش مسکن حکایت دارد.

بهبود نسبی شاخص‌های بخش مسکن از سال 1403 تاکنون

ارزیابی شرایط کلی بازار مسکن با وجود شرایط اقتصادی حاکم بر اقتصاد کلان کشور، نشان دهنده بهبود شاخص‌های بخش مسکن از سال 1403 تاکنون است. بر اساس گزارش‌های مرکز آمار، از فروردین 1404، رشد نقطه به نقطه شاخص اجاره‌بها کاهشی بوده در حالیکه تورم نقطه به نقطه (شاخص بهای کل کالاها و خدمات مصرفی خانوار) روند افزایشی داشته است. همچنین، آمارها نشان می‌دهد، در آذر ماه 1404 تورم نقطه به نقطه شاخص کالاها و خدمات مصرفی (تورم عمومی)، 52.6 درصد و رشد نقطه به نقطه شاخص اجاره‌بهای مسکن 33.4 درصد بوده است. آمارها حاکی است، روند و شرایط اجاره‌بها به میزان قابل توجهی از تورم عمومی فاصله گرفته است.

رشد 9 درصدی صدور پروانه ساختمانی در 1403 نسبت به سال گذشته

در بخش تعداد واحد مسکونی در پروانه ساختمان نیز، گزارش‌های مرکز آمار حکایت از رشد دارد. بر این اساس، تعداد واحد مسکونی در پروانه ساختمانی در سال 1403، در مناطق شهری کشور با رشد 9 درصدی نسبت به سال 1402، به 522 هزار واحد مسکونی و در شهر تهران با رشد 7 درصدی به 57 هزار واحد مسکونی (در همین بازه زمانی) رسیده است. تحقق این تعداد صدور پروانه ساختمان مسکونی پس از گذشت حدود 11 سال اتفاق افتاده است که بخش عمدهای از آن به صدور پروانه ساختمانی در طرحهای حمایتی مسکن مربوط می‌شود.

هرچند به دلیل شرایط سیاسی و اقتصادی (به ویژه جنگ 12 روزه) حاکم بر اقتصاد کشور و همچنین جذب منابع توسط بازارهای رقیب، تعداد واحد مسکونی در پروانه‌های ساختمانی در شش‌ماهه ابتدایی سال 1404 نسبت به مدت مشابه سال قبل، کاهش یافته و رشد این شاخص در شهر تهران منفی 11 درصد و در مناطق شهری کشور منفی 20 درصد گزارش شده است، اما امید می‌رود با ایجاد ثبات در شرایط اقتصادی و سیاسی کشور در نیمه دوم سال این امر بهبود یابد.

رشد سرمایه‌گذاری مسکن در سال‌های 1401 تا 1403

بررسی سرمایه‌گذاری در بخش مسکن نیز در سال‌های گذشته از 1401 تا 1403 بر اساس اعلام معاونت مسکن و ساختمان حکایت از رشد در این بخش دارد. آمارها حاکی است، روند رشد سرمایه‌گذاری در بخش مسکن در سال‌های 1399 و 1400 منفی و پس از آن طی سال‌های 1401 تا 1403 مثبت شده است. این رشد، حدود 5 درصد در سال 1403 برای کل مناطق شهری و بیش از 18 درصد در شهر تهران است.

رشد قیمت مسکن کمتر از تورم عمومی

همچنین، با وجود رشد شدید قیمت‌ها در بازارهای موازی همچون طلا، ارز و ...، رشد قیمت در بازار مسکن بسیار کمتر از تورم عمومی بوده‌ است و حتی در برخی از ماه‌ها روند کاهشی در بهای اسمی واحدهای مسکونی برآورد شده است. انتظار می‌رود ثبات فعلی حاکم بر بازار مسکن در ماه‌های آتی نیز ادامه داشته باشد. بر اساس داده‌های اولیه و برآوردهای کارشناسی، رشد قیمت اسمی واحدهای مسکونی در سال 1404، از ابتدای سال تا دی‌ماه حدود 11 درصد بوده است.

تکمیل و بهره‌برداری واحدهای حمایتی مسکن

در این گزارش همچنین به آخرین وضعیت اجرای طرح‌های حمایتی مسکن و اقدامات انجام شده در این زمینه پرداخته شده است. دولت چهاردهم در بخش مسکن، یکی از اهداف کلان خود را بر تکمیل و بهره‌برداری از واحدهای حمایتی مسکن نهاده است. بر این اساس، نیز پروژه‌های حمایتی مسکن، شامل پروژه هایی هستند که از سال 1398 در چارچوب طرح اقدام ملی مسکن و بعد از تصویب قانون جهش تولید مسکن در سال 1400 تحت عنوان نهضت ملی مسکن از طریق واگذاری زمین دولتی با اجاره بلندمدت 99 ساله اجرایی شد.

این گزارش حاکی است، در حوزه طرح‌های حمایتی مسکن با لحاظ تعداد متقاضیان موثر (متقاضیان واجد شرایط دارای آورده اولیه)، تعهد قطعی دولت حدود 854 هزار واحد است.

انعقاد قرارداد مشارکت مدنی 166 هزار فقره مسکن حمایتی در دولت چهاردهم

در دولت چهاردهم با تاکید و تمرکز بر تکمیل واحدهای حمایتی مسکن، مجموعه‌ای از اقدامات انجام شده است. بخشی از این اقدامات در تحقق این هدف وزارت راه و شهرسازی شامل، افزایش تعداد قراردادهای مشارکت مدنی از 363 هزار (آمار پایان شهریور 1403) به 529 هزار فقره است. بر این اساس، از ابتدای دولت چهاردهم بیش از 166 هزار فقره قرارداد مشارکت مدنی در طرح‌های حمایتی مسکن بر روی اراضی 99 ساله منعقد شده است که نشان دهنده رشد 100 درصدی انعقاد قرارداد به صورت ماهانه است.

822 هزار نفر متقاضی مسکن حمایتی تخصیص پروژه شدند

همچنین، در بخش تخصیص پروژه به متقاضیان حمایتی مسکن بر روی اراضی 99 ساله، نیز شاهد رشد مناسبی در دولت چهاردهم بودیم. در این بخش، تخصیص پروژه به متقاضیان در طرح‌های مسکن حمایتی 99 ساله، از 743 هزار نفر به حدود 822 هزار نفر رسید. بر این اساس، بیش از 79 هزار مورد از تخصیص پروژه ها به متقاضیان مسکن حمایتی در دولت چهاردهم انجام شد.

صدور پروانه ساختمانی برای 760 هزار واحد مسکن حمایتی

افزایش صدور پروانه ساختمانی طرح‌های مسکن حمایتی نیز حکایت از تلاش دولت چهاردهم در بخش مسکن دارد. در این بخش، رشد بسیار مناسبی ثبت شده است. آمارها حاکی است، تعداد صدور پروانه ساختمانی طرح‌های مسکن حمایتی 99 ساله از 491 هزار واحد مسکونی به بیش از 760 هزار واحد رسیده است. بیش از 269 هزار واحد از صدور پروانه ساختمانی مسکن های حمایتی در دولت چهاردهم انجام شد.

شروع عملیات اجرایی واحدهای حمایتی مسکن به 707 هزار واحد رسید

شروع عملیات اجرایی پروژه‌ها در طرح‌های حمایتی مسکن بر روی اراضی 99 ساله نشان می‌دهد، هم‌اکنون این رقم به بیش از 707 هزار واحد رسیده است. این رقم در ابتدای آغاز به کار دولت چهاردهم 538 هزار واحد بوده است و 169 هزار واحد از شروع عملیات اجرایی پروژه‌ها در دولت چهاردهم انجام شد.

اتمام اسکلت و سقف بیش از 396 هزار واحد مسکن حمایتی

همچنین، افزایش تکمیل اسکلت و سقف پروژه‌ها در طرح‌های مسکن حمایتی بر روی اراضی 99 ساله از حدود 192 هزار واحد به حدود 396 هزار واحد رسیده است. بیش از 204 هزار واحد در دولت چهاردهم انجام شده و بیش از 200 درصد رشد ماهانه پیشرفت کار که بسیار قابل ملاحظه است.

61 هزار واحد مسکن حمایتی در بیش از 1.5 سال دولت چهاردهم تکمیل و تحویل شد

عملیات ساخت واحدهای مسکونی حمایتی در اراضی 99 ساله، از 21 هزار واحد از ابتدای اجرای طرح تا شهریورماه 1403 ، هم اینک به حدود 82 هزار واحد رسیده است. دولت چهاردهم با اهتمام بر تکمیل و تحویل واحدها طی این مدت، 61 هزار واحد مسکن حمایتی را تکمیل و تحویل متقاضیان داده است.

برنامه‌ریزی برای تحویل همه واحدهای مسکن حمایتی در 3 سال آینده

بر اساس اعلام معاونت مسکن و ساختمان، برنامه ریزی شده است، حداکثر در 3 سال آینده تمامی مسکن‌های حمایتی که هم‌اکنون آمار کلی آنها 854 هزار واحد است تکمیل و تحویل متقاضیان شود.

تکمیل و تحویل 32 هزار واحد مسکن مهر در دولت چهاردهم

به علاوه از تعداد 125 هزار واحد مسکن مهر باقی‌مانده از تعهدات دولت‌های پیشین، تعداد 32 هزار واحد در دولت چهاردهم تاکنون تکمیل و تحویل شده است و فرآیند تکمیل و تحویل سایر واحدها نیز ادامه دارد.

ضرورت همراهی بانک‌ها برای تامین مابه‌التفاوت تسهیلات ساخت

خلاصه عملکرد پیشرفت طرح‌های حمایتی نشان می‌دهد، نه تنها توقف و اهمالی در اجرا و پیشبرد برنامه‌ها انجام نشده، بلکه روند اجرا با سرعت و جدیت به مراتب بیشتری، پیگیری شده است. با این وجود، تامین و پرداخت تسهیلات واحدهای حمایتی شروع شده فاقد تسهیلات (مابه‌التفاوت 850 هزار واحد حمایتی شروع شده در تعهد دولت تا 530 هزار واحد حمایتی دارای تسهیلات ساخت) یکی از چالش‌های پیش‌روی تکمیل واحدهای مسکونی حمایتی است که نیازمند همراهی سیستم بانکی کشور است.

همچنین، بر اساس اعلام معاونت مسکن و ساختمان، موضوع دیگر تامین خدمات زیربنایی (آب و برق) در طرح‌های ملی مسکن است که همواره با توجه به ناترازی‌های موجود در حوزه آب و برق کشور و همچنین نحوه تامین منابع مالی مورد نیاز برای اجرای پروژه‌های خدمات زیربنائی در این طرح‌ها، مورد ایراد و اعتراض وزارت نیرو است.